maputxe -en artxiboa

Declaración Pública del Wallmapuche.

Posted in Errepresioa, Jatorrizko herriak - Pueblos originarios with tags , , , , , , on 2010/10/06 by aselluzarraga

(Jaso dudan legez utziko dizuet adierazpen hau. Os dejo esta declaración tal y como la he recibido)
Las organizaciones y comunidades Mapuche de la Octava , Novena y Décima regiones, reunidas en la ciudad de Temuco el día martes 05 de octubre del presente, ante los últimos acontecimiento en relación a la Huelga de Hambre de los Presos políticos Mapuche, recluidos en distintas cárceles, emitimos la siguiente declaración pública.

1.- Manifestamos nuestra preocupación y nuestro mas enérgico rechazo a las modificaciones a la Ley antiterrorista  y el código de justicia militar,  considerando que  solo han entrado en un proceso de perfeccionamiento, en desmedro de los derechos y libertades fundamentales de la Nación Mapuche.

Esta no entrega garantías suficientes a la no aplicación en la  legítima demanda social mapuche. Cualquier ajuste sin la participación y la consulta a los afectados seguirá teniendo un vacío que se contraviene con el derecho internacional tal como lo establece el Convenio 169 de OIT.

Para nuestro pueblo Mapuche los ajustes a estas leyes solo constituyen un reacomodo de las leyes racistas y discriminatorias que aún mantienen la negación y exclusión de nuestros derechos mapuche.

2.- Para los mapuche la vida constituye un valor fundamental, por tanto, valoramos positivamente todos los esfuerzos realizados para alcanzar un acuerdo, la valentía que tuvieron nuestras hermanas que sostuvieron una reunión en la Moneda y su posterior encuentro con los ministros en la ciudad de Temuco, para una salida política a la huelga de hambre.
Al mismo tiempo ciframos esperanzas que el acuerdo alcanzado tenga como elemento de base el respeto. Sin embargo, no podemos dejar pasar la oportunidad de manifestar nuestra preocupación por la continuidad de la huelga de hambre por nuestros hermanos de la cárcel de  Angol.

Desde este trawun, manifestamos que respetamos la decisión de nuestros hermanos huelguistas que continúan en huelga y  en este mismo sentido hacemos un llamado a los voceros mapuche de Angol y al Gobierno a aunar criterios para salvaguardar la vida de nuestros hermanos mapuche.

3.- Nuestras organizaciones y comunidades mapuche valoramos el retiro de las Querellas por Ley Antiterrorista por parte del gobierno. Este gesto político constituye un paso fundamental para recobrar las confianzas tan deterioradas entre el Estado chileno y la Nación Mapuche.

Pero al mismo tiempo, exhortamos a que se sigan implementando a la brevedad posible los acuerdos suscritos, para establecer un proceso de dialogo mas constructivo y transparente a fin de arribar a una solución que interprete el sentimiento colectivo de nuestra nación mapuche.

4.- Hacemos un llamado al gobierno a propiciar un proceso de dialogo abierto, claro y constructivo en donde se establezca una agenda política de carácter nacional mapuche, para generar los cambios sustantivos que permitan alcanzar el respeto de nuestros derechos como son:

– el derecho a la vida,
– al territorio
-y los  derechos humanos.

Al mismo tiempo manifestamos la disposición de dialogar bajo el principio del respeto, no del avasallamiento y la maquinación política.

Las comunidades, organizaciones y autoridades tradicionales Mapuche, reiteramos nuestro llamado a la nación mapuche, organizaciones sociales, estudiantes y a la sociedad civil, a seguir atentos a los procesos que emprenderemos en el marco de la reconstrucción de nuestra nación Mapuche, las que anunciaremos en los próximos días, en el marco del 12 de octubre, fecha en que se conmemora el comienzo de la invasión y saqueo de los territorios de los pueblos indígenas de nuestro continente.

Marichiweu, diez veces seguiremos vivos.

Suscriben esta declaración:
Comunidades y Organizaciones Mapuche de la Octava , novena y décima regiones.

Wallmapuche, Temuco, 5 de octubre de 2010.

Advertisements

Badira 16 egun… – Ya son 16 días…

Posted in Errepresioa, Jatorrizko herriak - Pueblos originarios with tags , , , , , , , , on 2010/07/28 by aselluzarraga

Atzo, preso politiko maputxeek gose grebari ekin ziotenetik 15 egun bete zirenean, honako deialdia jaso nuen eta zuei guztioi helarazi nahi dizuet.

Ayer, cuando se cumplieron 15 días desde que los presos políticos mapuche iniciaran una huelga de hambre, recibí esta convocatoria que quiero haceros llegar a todxs.

JEJIPUN- ROGATIVA MAPUCHE DE APOYO A LOS PRISIONEROS POLÍTICOS MAPUCHE EN HUELGA DE HAMBRE.
VIERNES 30 DE JULIO A LAS 11 HRS.FRENTE A LA CÁRCEL DE TEMUKO.

Alguna vez a mi pueblo vino el viento norte
aullando entre los bosques y cerros.
Trajo hombres con fuego malvado
y manos de tenazas usurpadoras
canelos y araucarias
lanzaron un grito silencioso.

Entonces mi pueblo
se deslizó por arroyos suaves y ocultos
resistiendo en el brazo fuerte y audaz
500 años en la voz indómita de nuestra machi,
en el canto melancólico de los abuelos junto al cálido fogón.
En las decisiones de nuestros lonko
y en el abrazo dulce de la tierra.

Alguna vez a mi pueblo vino el viento norte
aullando entre valles y montañas
trajo leyes opresoras, discriminadoras, aterradoras
encarcelando a nuestros hermanos.

Desde las cuatro fuerzas de la tierra
el mari chi weu recorre esperanzador
nuestro territorio, mientras el ronco llamado del   kull kull
acompaña el latir del kulxung de la
machi

“revista mapu ñuke”

Firmado Rayen Kvyeh                        Cristian Collipal
poeta                                                  Pintor

Convocan: Poetas y artistas de la Casa de Arte Mapuche Mapu Ñuke Kimce Wejiñ, grupos musicales, y agrupaciones culturales de Temuko

Existen alrededor de 50 presos políticos mapuche recluidos en diferentes carceles dentro de Wallmapu, a 36 de ellos se les esta aplicando la Ley Antiterrorrista y 7 con doble enjuiciamiento por un mismo hecho (justicia militar – ministerio público)

Desde el 12 de julio del 2010, 22 Presos Políticos Mapuche recluidos en las carceles de Temuco, Concepción, Valdivia, de diferentes sectores y comunidades de las zonas en conflicto de Arauco y Cautin (Yeupeko, Muko, Lleu-Lleu y también peñi de la red de apoyo de Temuco), se encuentran en HUELGA DE HAMBRE LIQUIDA.

no a la ley antiterrorista
no a la militarizaciòn del territorio mapuche
no a los tribunales militares para causas civiles
no a la discriminaciòn y represion legalizada
libertad inmediata a los prisioneros politicos mapuche

Denok Kubari begira, eta orduan Txilen…

Posted in Errepresioa, Gizartea, Jatorrizko herriak - Pueblos originarios, Komunikabideak, Politika with tags , , , , , , , , on 2010/07/15 by aselluzarraga

Azken egunotan telebistan behin eta berriz entzuten dugu Kubak askatu dituen preso politikoei buruz. Dena Fariñasek egindako gose greba luzeari esker. Eta orduan hemen bertan, Txilen, denek ulertzen dute Kubako gobernua gupidagabea izan dela eta komunikabide guztiek txalotzen dituzte askatutako disidenteen berbak. Eta orduan Txilen…

Orduan, nazioartean Txile deritzoten lur zati honetan, astelehenean, uztailak 12, kartzeletan dauden preso politiko maputxe guztiek gose grebari ekitea erabaki zuten. Eta horretan dihardute oraintxe bertan. Haien eskaerak,entzun dudanagatik, hiru dira: preso politiko maputxeei lege antiterrorista ez ezartzea, bidezko prozesuak izatea eta preso politiko maputxeak askatzea. Eta azken muturreraino eramateko prest agertu dira. Are gehiago, Estatuaren aldetik erantzunik ez dagoela ikusiz gero, egarri goseari ere ekingo diotela agindu dute.

Momentuz, ordea, Txileko komunikabideetan bertan euren herrikide behar luketenen aldarriak eta erabakiak Kuba urrunean gertatutakoak baino oihartzun askoz txikiagoa izan du. Zer oihartzun edukiko du munduan, komunikabide otzan guztiak Madrilen zazpi preso ohik esaten dituztenei baino ez badituzte belarriak eta lumak adi?

(Informazio osoagoa hemen)

Kapitalismoari bizkarra ematearen prezioa

Posted in Anarkismoa, Errepresioa, Gizartea, Jatorrizko herriak - Pueblos originarios, Politika with tags , , , , , , , on 2009/10/14 by aselluzarraga

Atzo, berriz ere, Txileko poliziak, Pinocheten diktaduraren txakur leialak eta hari esker Hegoamerikako poliziarik harroputz eta autoritarioenak, maputxe gazte bat hil zuen. Hori izan da”gatazka maputxe” edo “gatazka indigena” deritzoten bidegabekeria historikoaren azken “emaitza”.

Baina zein da gatazka horren atzean dagoen arazoa? Alde batetik, maputxeak europar jatorrizkoak ez izatea eta, europar ikuspegiak ezarritako parametroen arabera, herri txiroa, xumea izatea. Bestetik, maputxeek kapitalismotik guztiz aldentzen den bizimodua izatea eta europar estiloko “zibilizazioan” sartu nahi ez izatea.

Bekatu handi bi horiek direla-eta, aspaldi, Txileko gobernuak maputxeei (europarrek “otzandu” zituzten azken indigenak, Inken inperioari eta espainiarrei arrakastaz eusteko gai izan zirenak) lurrak kendu eta latifundista zuri batzuen artean banatzea erabaki zuen. Jakina, gobernuarentzat hura ez zen gatazka izan. Gatazka maputxeak euren betiko lurrak berreskuratzeko altxatzen hasi zirenean sortu ei zen. Estatu bortizkeria neurririk gabeari aurka egiteko indar ñimiñoena erabiltzea indarkeria eta terrorismoa deritzoten garaietan bizi garelako.

Maputxeak komunitate txikietan bizi dira, lurretik bizi ere (beraz, pentsa Estatuak ostu zienaren balioa…). Komunitate bakoitzak bere buruzagiak hautatzen ditu, eta elkarrengandik sakabanatuta bizi dira, egitura finko eta handirik gabe, baina denak maputxe izatearen sentipen sakonez. Gerrarako, elkar defendatzeko baino ez dira elkartzen komunitateok.

Txileko talde indigenarik txiroena dela diote, batez ere kapitalismoaren parametroen arabera neurtzen delako aberastasuna, gaur egun. Eta hor dago koska: maputxeek ez dute eredu kapitalistan sartzeaz ezer jakin gura. Lurrari lotutako, lurra beste ezeren gainetik errespetatzen duen bizimodu xumeari eutsi nahi diote. Ez dira txiletar sentitzen, ez dira txiletarrak. Txile haien gainean sortutako Estatua baino ez da, txiletartu nahi dituen Estatua. Txiletar gehienek ez dakite gauza handirik maputxeei buruz. Maputxeen lurraldeetan (Araucanian, Bio Bion…) bizi direnek zerbait gehiago, estilo oso europarrean, maputxeak direlako gizarte zibilizatua barneratu behar dutenak, eta ez alderantziz.

Gobernuarentzat ez da arazo handia. Diktadura bukatu zenean (politikoa, diktadura ekonomikoak bertan dirauelako, Pinochetek utzi zituen eta harrezkero inork ukitu ez dituen egiturei esker), Txileko gobernuak lurrak itzultzea agindu zien maputxeei. Bere garaian oparitu zizkien latifundistei erosi eta maputxe komunitateei emango zizkieten. Paperean. Agindu hori ez da inoiz bete, eta maputxeek pazientzia galdu dute.

Orain, komunitate batzuek gatazka aldarrikatu eta lurrak okupatzeari (berreskuratzeari) ekin diotenean, gobernuaren erantzuna barregarria (edo negargarria) izan da: gobernuak ez du negoziatuko indarkeria darabilten komunitateekin. Beretzat gorde duena da indarkeria ez darabiltenekin ere ez duela negoziatzen.

Dirudienez, maputxe gazteen ordua da. Gero eta gazteagoak dira borrokan dirautenak, baita poliziak hildakoak ere. Arrazoia, adituen esanetan, gazte horien prestakuntzan dago. Gazteek kontzientzia gero eta sendoagoa daukate, oroimen historiko gero eta luze eta mingarriagoa (euren aitaita-amamen, gurasoen, osaba-izekoen… atxiloketa bortitzak ikusiz hazi dira), eta, batez ere, prestakuntza gero eta osoagoa: irakurriagoak (hezkuntza mailarik baxuenera kondenatuta dagoen herria izanagatik), politikoki heziagoak, informatuagoak, eta teknologia berriekin ohituak. Gainera, maputxe ez diren gazte anti-kapitalisten elkartasuna daukate, batez ere anarkistena.

Beste maputxe bat hil dute, bai, garesti ordaintzen delako kapitalismoari bizkarra emanda bizi nahi izatea.

(2009-8-13)

Hizkerak egiten gaitu

Posted in Anarkismoa, Jatorrizko herriak - Pueblos originarios, Komunikabideak with tags , , , , , , , , , on 2009/10/14 by aselluzarraga

Herriok egiten dugu hizkuntza, hura darabilgun egun bakoitzean egin ere. Aldi berean, hizkerak herriok egiten gaitu, hura darabilgun egun bakoitzean egin ere. Ondo dakite hori menderatzaileek, kultura okupatzaileek, irabazleek.

Txilen nagoen honetan, berriz ere etxean utzitako hizkuntza okupatzaile berarekin egiten dut topo egunero, irabazleen hizkuntzarekin. Gaztelaniarekin. Hemen eta han hizkuntza menderatuen hiztunek derrigorrez erabili behar dute menderatzaileen hizkuntza, eta bere egin hizkuntzarekin batera datozen balioak, munduaren ikuspegia… Herri zapalduok, beraz, egunero egiten dugu zapaltzaileen hizkuntza, eta zerbait ematen diogu, apika. Baina derrigorrezko hizkuntza hori nahikoa ez eta menderatzaileek herri zapalduok egiten gaituen hizkera ere asmatzen dute, ezartzen digute egunero, eta guk hizkera horren azpian dagoen mezua geureganatu.

Txilen maputxeak dira Estatuarekin, lurren lapurrekin, europarren ondorengoekin borroka latzena daukatenak. Errepresiorik bortitzena pairatzen dutenak (aste honetan bertan kazetari bi atxilotu zituzten hemendik ez oso urrun delitu oso larria egiteagatik: Txileko armadak maputxeen lurraldean darabilen okupazio bortitzaren berri eman nahi izateagatik; to demokrazia…). Hemen, Araukanian, euren arbasoen lurretan, legeek Txile dela dioten honetan.

Beste kontu batzuk alde batera utzita, gatozen hizkera horretara, badagoelako oso “bitxi” egin zitzaidan zerbait. Oso ezagun egin zitzaidalako, hain zuzen ere. Txileko telebistak ikusten ditut egunero, eta gauza batzuei buruz denek darabilte hizkera bera. Esaterako, edozein arrazoirengatik baten bat atxilotzen dutenean (izan lapurra, izan manifestazio batean parte hartzen zuena), albistegi guztiek “antisocial” berba darabilte, hutsik egin gabe. “Unos antisociales asaltaron…”, “unos antisociales quemaron…”. Hutsik egin gabe eta ñabardurarik gabe. Gauza bera gertatzen da maputxeei dagokienez, albistegi guztietan hizkera bera: “el conflicto mapuche…”. Ez zaizue ezagun egiten? Niri berehala ekarri zidan “el problema vasco” delakoa gogora. Eta horrela daukagu barneratuta, horrela irensten dugu, horrela errepikatzen. Baina zer dago horren atzean?

Hizkera horrek hedatzen duen mezua argia da: gatazka dakartenak maputxeak dira, arazoa direnak euskaldunak dira. Haiek dira gatazka, haiek dira arazoa! Nik, ordea, bestela esango nuke: maputxeentzat kolonoak direla arazoa, kolonorik gabe haiek gatazka barik bizi zirelako. Txile da gatazka. Eta euskaldunek zer arazo daukate Espainiarik edo Frantziarik gabe? Batere ez; gehienez ere edozein gizartek dauzkan arazoak (esaterako, oligarkia burges “euskaldun” peto-petoaren esanetara bizitzea herri osoa). Beraz, euskaldunontzat Espainia da arazoa. Agian hizkera geuk egiten hasteko garaia da, etsaien armak geure buruaren aurka erabili beharrean. Ea hedabideek noiz dioten “el conflicto chileno”, “el conflicto colono”, “el conflicto de los ladrones de tierras”, “el problema español”… edo antzekorik. Herri zapaldu bakoitzaren izenaren atzean egunero pairatzen duten (eta Ameriketan gure Europan baino askoz gehiago) giza aurpegiak daudelako, eta haiek, gatazka edo arazoa barik, irtenbidea direlako.

Marichiweu!


(Matias Catrileo, Estatuak hildako gazte maputxe anarkista).

(2009-5-21)