Liburuak -en artxiboa

Aurkezpena Bilbon – Presentación en Bilbao: “Los buenos no usan paraguas”

Posted in Anarkismoa, Errepresioa, Gizartea, Jatorrizko herriak - Pueblos originarios, Komunikabideak, Kultura, Liburuak, Literatura, Politika with tags , , , , , , , , , , , , , , , , , , on 2014/06/20 by aselluzarraga

portada- los buenos no usan paraguas

 

Txilen pairatu zuen polizia-muntaiari buruz idatzi du Aselek liburu honetan eta egin zitzaion epaiketa-antzezpena dokumentatu du bertan. Halaber, Atlantikoaren alde bietan izandako elkartasun adierazpenak ere deskribatu ditu.

Aselek bideokonferentziaz aurkeztuko du liburua Argentinatik ekainaren 26an, ostegunarekin, 19:00etan DDTren lokalean (Marzana kaia 5, Bilbo Zarra)

Asel escribe en este libro sobre el montaje policial que sufrió en Chile y documenta el jucio-farsa del que fue objeto.  También están descritas las muestras de solidaridad que tuvo a ambos lados del Atlántico.

Asel presentará el libro por videoconferencia desde Argentina el Jueves 26 de Junio a las 19:00 en el local de DDT (Muelle de Marzana 5, Bilbao La Vieja).

Advertisements

“Los buenos no usan paraguas”

Posted in Anarkismoa, Errepresioa, Euskal Herria, Gizartea, Komunikabideak, Kultura, Literatura, Politika with tags , , , , , , , , , , , , on 2014/06/02 by aselluzarraga

Txileren ondoren, azkenean Euskal Herrietara ere iritsi da, DDT, Sorginkale eta Haginaren eskutik.

Momentuz, hemen eta hemen lor daiteke.

Después de Chile, al fin llega también a Euskal Herriak, de la mano de DDT, Sorginkale y Hagina.

De momento, puede conseguirse aquí y aquí.

portada- los buenos no usan paraguas

Aurkezpena: Gezurra odoletan

Posted in Liburuak, Literatura with tags , , , on 2011/11/29 by aselluzarraga
LIBURU AURKEZPENA
GEZURRA ODOLETAN
Abenduaren 2an, ostiralean, 11:30ean
Bilboko Gatazka gunean
(Ronda k. 12. Tel. 94 479 01 20)
ASEL LUZARRAGA
(idazlea)

TXALAPARTA
 

Internet bidez ezagutu duen Vero gaztearekin elkartzera joan da Jon Euskal Herritik Temukora. Oharkabean ia, neskaren lagun anarkisten bidez, maputxeek beren lurraren alde daramaten borrokan nahasten joango da eta, xalotasunez, blog batean idatziko ditu bere zalantza, irudipen eta kezka guztiak. Ez da konturatzen Txileko botereak bere inguruan anbizioaren eta errepresioaren amarauna josten daudela eta, erortzean, haren gezurrak ere jausiko direla.

Asel Luzarragak 2009an Txilen pairatu zuen polizia-muntaiaren arrasto nabaria dauka nobela honek, mamian eta azalean. Orduan pairatu zituen gezurrek bultzatu dute idazlea pertsonaia hauen egia idaztera.

Agur bero bat

Ikatza Liburugunea, gune politiko berria Hernanin – nuevo espacio político en Hernani

Posted in Anarkismoa, Euskal Herria, Gizartea, Kultura, Liburuak, Literatura, Politika with tags , , , , , , , , , , , , , on 2011/01/26 by aselluzarraga

EUSK.

Ikatza Liburugunea, gune politiko berria Hernanin.
Liburutegi politiko soziala-Bidioteka-Artxibo dokumentala-Banaketak

IREKIERA
Urtarrilak 28, 20:30etatik aurrera…
Ikatza Liburuguneak bere ateak zabalduko ditu!
Pintxo eta edariez gain.
Bazkide egiteko aukera izango duzu!

ZER DA IKATZA?
Ikatza, Hernaniko Zapa kalean aurki dezakegun liburugune politiko-soziala dugu.
Ezagutzaren arloan dagoen monopolioaren aurrean pentsaera eta jarrera kritikoa sustatzea helburu duen gune bat da, non esparru ezberdinetako edukietaz horniturik dauden liburuak, aldizkariak, egunkariak eta abar aurki daitezkeen. Gizarte eraldaketarako beharrezkotzat jotzen dugun tresna bat da, bertan elkartzea, eztabaidatzea, elkartrukatzea, autoformatzea… SORTZEA posible eginez.
Pentsaera bakarrarekin, instituzioekin, konbentzionalismoekin eta sasiobjetibotasunarekin apurtzeko saiakera bat da. Ikatzak, modu autogestionatu batetan, bizi garen munduaren analisi kritiko bat egitea, alternatibak eraiki eta zabaltzea, eta aukera hau denon esku jartzea du helburu.

ZER ESKAINTZEN DU IKATZAK?
Soziologia, historia, psikologia, nazio gatazka, feminismoak, ekologismoa, langile borroka, anarkismoa, komunismoa, etab-i buruzko edukiak aurkituko dituzu bertan, mailegu bidez etxera eraman ahal izango dituzularik.
Honez gain, ekimen ezberdinak (hitzaldiak, tailerrak, kanpainak…) burutuko dira bertan, buruari eragitera eramango gaituztenak. Zure parte hartzea beharrezkoa dugu, ANIMATU ETA AGERTU ZAITEZ!

PRESO BAT, LIBURU BAT
Horrela du izena Ikatzatik ateratako lehen ekimenak.
Gure helburua proiektu hau herriko jende guztiari helaraztea denez eta Hernaniko preso politikoak, urrun egonda ere, herritarrak direnez, haiengana gerturatzea nahi izan dugu, liburugunea espetxeetara trasladatuz, presoei erabiltzaile izateko aukera emanez.

CAST.

Nuevo espacio político en Hernani, Ikatza Liburugunea
Biblioteca política y social-Videoteca-Archivo documental-Distribuidora

INAUGURACIÓN
28 de Enero a partir de las 20:30…
Ikatza Liburugunea abre sus puertas!
Tendrás la opción de hacerte socio del espacio!
Habrá pinchos y bebida

QUE ES IKATZA?
Ikatza, es una biblioteca político-social situada en la calle Zapa nº 6 de Hernani.
Un espacio que tiene el objetivo de fomentar el pensamiento y la actitud critica frente al monopolio existente en torno al conocimiento, donde podemos encontrar libros de diversa temática, publicaciones, periódicos, así como un extenso archivo documental. Ikatza es una herramienta que consideramos necesaria para la transformación social, haciendo posible el encuentro, el debate, el intercambio, la autoformación, etc., una herramienta de contrapoder.
Es un intento de romper con el pensamiento único, con las instituciones, con el convencionalismo, y con la pseudosubjetividad. El fin de Ikatza, será realizar un análisis critico del mundo que nos rodea, crear alternativas, difundirlas y colectivizarlas, todo ello de forma autogestionada.

QUE HAY EN IKATZA?
Podrás encontrar libros de diversa temática, como por ejemplo, sociología, historia, psicología, conflicto nacional, feminismos, ecologismo radical, lucha obrera, anarquismo, comunismo, etc., que se podrán sacar de la biblioteca mediante préstamo.
También contiene un extenso archivo documental donde se encuentran centenares de publicaciones, periódicos, panfletos, pegatinas, octavillas, etc. de distintas luchas así como varias hemerotecas.
Ademas de todo ello, se llevaran a cabo diferentes iniciativas (charlas, talleres, campañas,…), las cuales nos llevarán a reflexionar. Tu participación es necesaria. Animate!

“PRESO BAT, LIBURU BAT!”
Así se llama la primera iniciativa de Ikatza. Siendo nuestro objetivo hacer llegar este proyecto a toda la gente del pueblo y siendo conscientes de que muchas personas se encuentran encarcelados, hemos querido acercarnos hasta ellas, trasladando la biblioteca a las cárceles, y que los propios presos puedan ser usuarios de ésta.


Bakunin, Marx eta Engels

Posted in Anarkismoa, Liburuak with tags , , , , , , , on 2009/11/07 by aselluzarraga

Sozialismoaren ildo nagusietako bi markatu zituzten liburu bi irakurri berri ditut. Egileak Bakunin, alde batetik, eta Marx eta Engels, bestetik, dauzkagu, Langileen Nazioarteko Elkartearen (I. Internazionala) hiru sortzaile nagusiak eta, I. Internazionala deseginda geratu arte, haren motore nagusiak eta etengabeko eztabaidan bizi izan ziren nortasun grinatsu eta indartsuak.

Errusiarra jatorriz aristokrata, alemanak jatorriz burgesak, munduko langileak askatzeko bidean eman zituzten euren urterik onenak, hirurek eman ere, baina bide horretan hautatutako bideak, Internazionalean bat egin arren (ez girorik adiskidetsuenean), erabat desberdinak ziren. Arrazoi nagusia, autoritatearen erabilera eta Estatuaren eginkizuna.

Haien botereari eta Estatuari buruzko kontzeptuak zein kontrakoak ziren ikusteko adibiderik onenetakoak Bakuninen Jainkoa eta Estatua eta Marx eta Engelesen Alderdi Komunistaren Manifestua liburuak izan daitezke. Edukiari ez ezik, ideiak garatzeko eta adierazteko estiloari dagokienez ere aldea izugarria da.

Egingo dudan alderaketa, jakina, guztiz subjektiboa da, eta bietatik atera dudan ondorioa, aurretik joan dadila, nire anarkismoa berrestea izan da, horretan ez diot inori ziria sartu nahi.

Has gaitezen alderdirik subjektiboenetatik, hots, estilotik. Bakunin irakurtzen hasi, eta igartzen zaion lehen ezaugarria, idazle anarkista gehienei igarri diedana, grina, pasioa da. Berbak ondo hausnartutakoak badira ere, bihotzetik, barren-barrenetik irtendako sentimenduak gordetzen direla agerikoa da. Hori izan daiteke Bakuninek liburuak bukatzeke uzteko arrazoietako bat. Diotenez, artikulua edo gutuna izango zena idazten hasi, eta halako batean liburu bihurtzen zitzaion hasierako asmoa. Beti ertzean bizi zen, eta aldez aurretiko planei baino gehiago, momentuko bultzadari jarraitzen ei zion. Hori ere antzematen zaie liburuko atal gehienei. Hala ere, zehatz eta argi iristen da adierazi nahi duen kontzeptura. Marx eta Engelsen estiloa hotzagoa da (alemanagoa, esango du baten batek), zientifikoagoa. Idatzitakoan hasierako eskema edo asmo jakin bati lotzen zaizkiola nabaritzen da. Horretan kutsu dogmatikoagoa ere suma daiteke. Jakina, Manifestua Alderdi Komunistak eskatutako lana da, Alderdiaren agiria izango zen, eta horrek ere eragina izan bide zuen. Baina hoztasun zientifiko hori Marxen beste liburuetan ere sentitu dut, Kapitala liburuan bai, behintzat. Agian horregatik dira egokiagoak burua hotzago jardutea gogoko dutenentzat. Ni pasioak mugiarazten nau gehiago.

Edukiari dagokionez, liburuak erabat desberdinak dira. Bakuninen lanaren helburu nagusia jainkoaren gezurra agerian uztea eta jainkoaren, autoritatearen eta batez ere Estatuaren arteko lotura historikoa erakustea. Horretan erlijioen mamian, funtsean sartzen da, eta, nire ustez, behintzat, ezin hobeto asmatzen du jainkoaren ideiaren jatorria, bilakaera eta batez ere atzean ezkutatzen duen asmakizuna azaltzen. Gauza bera egiten du Estatuari buruz, eta orrietan aurrera egin ahala argi uzten du bere mezua: jainkoa eta Estatua esklabutzaren, morrontzaren sorburua dira. Gizakiek sortu, asmatu, eta ondoren gizakia bera jarri zen haien esanetara, otzan. Estatua, gainera, gutxiengoaren pribilegioei eusteko tresna baino ez da. Esan behar da, zientziari buruz ere ez daukala iritzi askoz hobea, alderdi bati dagokionez behintzat: zientzia egia bakartzat badu ere, dioenez gizakien zientzia beti izango da bukatu gabea, beti izango da askoz gehiago ez dakiguna dakiguna baino; beraz, zientzialariak ezin dira sekula izan gizartea “gidatuko” dutenak, despotismorik krudelena litzatekeelako dakiten apurra absolututzat hartu eta euren zientziaren mende jartzea gizarte osoa. Onartzen duen autoritate bakarra norberak askatasunez onartutakoa da, guztiz partziala: zapatak egiteko, zapatariarena, zubiak egiteko, ingeniari edo arkitektoarena, gaizoa osatzeko medikuarena… Gauza bati buruz autoritatea denak besteen autoritatea onartzen du beste arloei buruz, hots, txandakako autoritatea, norberak askatasunez onartua, labur esanda.  Lerroetan Internazionalaren asmoen eta gorabeheren berri ere ematen du, batez ere Ginebrako kongresuan eztabaidatu eta erabakitakoen gainean. Estrategiak ere ematen ditu, horien artean nagusiena, Internazionalean ildo politikorik ez sartzea, batasunaren alde egiteko. Harentzat funtsezkoena langileekin, langileen artean, nekazariekin, nekazarien artean lan egitea, kontzientzia sortzea eta eurei egiten uztea da, botere berria bilaka daitekeen abangoardiarik gabe eta iraultza prozesuan bideak proposatuz baina ez inposatuz, langileak eta nekazariak eurak izateko iraultzaren jabe bakarrak.

Teorian, Marxek eta Engelsek gauza bera aldarrikatzen zuten, langileen iraultza langileek eurek egingo zutela, baina Manifestua batez ere alderdi baten ideologia, helburuak eta estrategia finkatzen ditu. Estrategia, bai, horixe hitz garrantzitsuenetakoa, lerro artean argi nabaritzen baita langileek boterea eskuratzeko balio duen estrategia oro dela balekoa, une batzuetan Alemaniako burgesiarekin bat egin behar bazen ere, berehala, garaitutakoan, haiei egiteko gerra. Marx eta Engelsen bidean alderdia funtsezkoa denez, garrantzitsua da benetako sozialistak eurak, komunistak direla erakustea. Horretarako, hainbat horri bestelako sozialisten burgeskeria edo atzerakoikeria frogatzeko darabiltzate. Bitxia anarkistei ematen dieten lekua, proudhonistak baino ez baitituzte aipatzen zerrenda horretan, burges txikitzat (aurrerantzean betikotuko duten leloa) joz, mespretxuz, eta haiei buruz Proudhonengan sekula sumatu ez dudan asmoa gaztigatuz: langileak burges bihurtzea eta gizartean burgesak baino ez geratzea. Beharbada ordurako kroniko bihurtuko zen anarkisten kontrako gezurraren erabilera hasita zegoen. Baina hori alde batera utzita, Manifestua funtsean hori da: alderdi baten ideologia, boterea eskuratzeko estrategia eta etorkizuneko Estatua antolatzeko ildoa. Dena joko politikotik, goitik, baina langileen, behekoen izenean.

Esandakoan argi ikusten da korronte bien aurkakotasun nagusia: boterea eta Estatua. Bakuninek, lehenago Proudhonek eta ondoren anarkista guztiek bezala, botere oro suntsitu nahi zuen, taldeko zein bakarkako askatasuna jarri zuen ororen gainetik. Gizartea langile guztiek euren burua askatasunik handienean eta eurek erabaki legez antolatzeko proposamena da. Horretarako, iraultzaren lehen unetik eskatzen du iraultza politiko hutsari bizkarra emateko eta gizarte iraultza eta iraultza ekonomikoa egiteko, hirurak batera. Eta horixe egiten ahalegindu ziren errusiarrak euren iraultzaren hasieran, baita Katalunia eta Espainiako langileek 30eko hamarkadan. Marx eta Engelsentzat, ordea, ezinbestekoa da lehen iraultza politikoa izatea, eta botere politikoa eskuratuta goitik, Estatutik, antolatzea beste guztia. Hori, langileen ordez, langileen “abangoardiak” egin behar du, hots, boterea eskuratu eta langile guztiei zer egin aginduko dien gutxiengo “aurreratuenak”.

Badaude beste alde batzuk ere, agian hain garrantzitsuak ez diruditenak. Esaterako, nekazariei buruzko planteamendua. Bai batek bai besteek ulertzen zuten zailagoa zela nekazariak iraultzara eramatea, zaila bezain ezinbestekoa, nekazariak zerbaiten jabe, lurraren jabe izanda, ezeren jabe ez ziren hirietako langileen aldean, zeukatena galtzeko beldur izan zitezkeelako. Baina iraultzan engaiatzeko bideak ez datoz bat. Bakuninen proposamena iraultza aldetik landa aldera langile engaiatuak bidaltzea da, langileen eta nekazarien elkarrekiko mesfidantza apurtzea, eta nekazariei kontzientzia komunista ematea. Marx eta Engelsen aburuz, bidea nekazariak langile bihurtzea da, landa antolatzeko modua hiriarena bezalakoa izatea, nekazariak proletarizatzea, alegia, industria bezala antolatzeko. Berriz ere, behetik eragindako iraultzaren alde egin beharrean, goitik pentsatutako bidea, beti euren ekonomiari buruzko iritzi zientifikoei jarraituz. Lumpenproletariotzari buruz ere ez datoz bat errusiarra eta alemanak. Marxek gutxietsi egiten zituen alprojak, lapurrak eta gaizkileak. Bakuninek, ordea, haiek ere iraultzarako indarra izan zitezkeela uste zuen, kontua haiengan ere gizarte kontzientzia sortzea zen, gizartea delako haiek bizimodu horretara eraman dituena.

Jakina, beste gauza batzuetan ere ikus daitezke aldeak, baina niri, behintzat utzi didan ideia honakoa da: Bakuninek bizian, esperimentazioan, norbanakoen errealitatean oinarritu zituen bere ideiak; Marxek eta Engelsek zientzian, aldez aurretik hartutako erabakietan, goiko jakiturian eta abangoardiaren asmoetan. Agian horregatik ez da bakuninismorik egon eta bai, ordea, marxismoa. Anarkismoak ez ditu inoiz inoren esanak bibliatzat, egia bukatutzat hartu, eta historiako anarkista guztien ekarpenak hartu ditu, malgutasunez, anarkismoa erreka bizia bihurtuz. Marx eta Engelsen jarraitzaileek euren komunismoa marxismo bihurtu zuten, eta haien ildo ideologikoetan beti izan du garrantzi handia “egilearen” izena: leninistak, trotskistak, maoistak…

Bukatzeko, liburu bietatik ateratako zati bana jarriko ditut hemen, adierazgarriak direlako, ez berez alderagarriak direlako, bata hausnarketa den bitartean, bestea programa politikoa delako, haietan ikuspegi bien ezaugarri batzuk ikus daitezkeelako baizik. Onena, dena dela, liburuak oso-osorik irakurtzea eta ondorioak ateratzea.

Bilakaera guztietan, zuzenak zein faltsuak, benetakoak zein irudimenezkoak, taldekoak zein banakakoak izan, lehen urratsa da beti zail gertatzen dena, lehen ekintza da zailena. Urrats hori gainditu eta lehen ekintza hori egindakoan, gainontzekoa berez gertatzen da, derrigorrezko ondorioa bezala. Erokeria erlijioso izugarri horren bilakaera historikoan zailena, mundu jainkotiar bat mundu errealetik kanpo jartzea zen. Lehen erokeria ekintza hori, hain berezkoa ikuspuntu fisiologikotik eta beraz beharrezkoa gizateriaren historian, ez da bat-batean egiten. Batek daki zenbat mende behar izan diren sinesmen hori garatzeko eta gizakien buruko ohituretan barnerarazteko. Baina, behin ezarrita, ahalguztidun bihurtu da, giza burmuinaz jabetzen den erokeria orok behar duen bezala. Imajina zoro bat: haren erokeriaren objektu berezia zein ere den, ikusiko duzue obsesionatzen duen ideia ilun eta finkoari munduko naturalena deritzola, eta alderantziz, gauza natural eta benetakoei, ideia horri aurka egiten diotenei, erokeria barregarri eta gorrotagarri deritze. Bada, erlijioa taldeko erokeria da, are boteretsuagoa tradiziozko erokeria baita eta haren jatorria urrunegi dagoen antzinatean galtzen baita. Taldeko erokeria izanda, herri baten gizarte izaeraren xehetasun guztietan, publiko zein pribatuetan, barneratu da, gizartean gorpuztu da, nolabait esateko taldeko arima eta pentsamendu bilakatu da. Jaiotzatik gizaki oro dago hark inguratuta, amaren esnearekin batera edoskitzen du, entzuten duen orotan, ikusten duen xurgatzen du. Bere izaera guztia hain barneraino elikatu, pozoitu, zeharkatu du, ezen geroago, bere izpiritua indartsua izan arren, izugarrizko ahaleginak egin behar baititu askatzeko, eta ez du inoiz erabat lortuko.  Gure idealista modernoak horren froga dira, eta gure materialista doktrinarioak, komunista alemanak, beste froga bat. Ez dute jakin Estatuaren erlijioa baztertzen.

Naturaz gaindiko mundua, mundu jainkotiarra herrien tradiziozko irudimenean ezarri ondoren, erlijio sistemen bilakaerak bere berezko bide logikoari jarraitu dio, bestalde, harreman politiko eta ekonomikoen bilakaera garaikide eta benetakoaren arabera beti. Izan ere, garai guztietan, ameskeria erlijiosoaren munduan, haien kopia zintzoa eta jainkozko sagarakuntza izan da. Horrelaxe bilakatu da erlijioa deritzon taldeko erokeria historikoa, fetitxismotik hasi eta, politeismo maila guztietatik igarota, monoteismo kristaura iritsi arte. (Bakunin, M., Dios y el Estado, 62, 63. or.)

Langileriak bere nagusitasun politikoa baliatuko du apurka-apurka burgesiari kapitala kentzeko, ekoizpen tresna guztiak Estatuaren, hots, klase zuzendari gisa antolatutako langileriaren esku zentralizatzeko, eta indar ekoizleen kopurua azkar handitzeko.

Hori hasieran, jakina, jabetza eskubidearen eta ekoizpen harreman burgesen bortxaketa despotikoaren bidez baino ezingo da bete, hots, ikuspuntu ekonomikotik gutxiegi eta  eutsiezinak irudituko duten neurriak hartuz; baina mugimenduak aurrera egin ahala gainditu egingo dira, eta ezinbestekoak dira ekoizpena guztiz  eraldatzeko.

Ondo ulertu behar da, neurri horiek hainbat eratakoak izango dira herrien arabera. Baina, herririk aurreratuenentzat, honako neurriak abiaraz litezke:

l. Lurren jabetza desjabetzea eta  errenta Estatuaren gastuentzat erabiltzea;

2. Zerga oso gehikorra;

3. Oinordekotzaren abolizioa;

4. Emigratu eta matxinoen jabetza konfiskatzea;

5. Kreditua Estatuaren eskuetan zentralizatzea, Estatuaren kapitala eta monopolio esklusiboa izango dituen Banku nazionalaren bidez;

6. Garraiobide guztiak Estatuaren eskuetan zentralizatzea;

7. Nazioko manufakturak eta ekoizpen tresnak ugaltzea, landu gabeko lurrak lantzea eta landutako lurrak hobetzea sistema orokor baten arabera;

8. Derrigorrezko lana guztientzat, industria armaden antolakuntza, batez ere nekazaritzarako;

9. Nekazaritza eta industriako lanak uztartzea, apurka-apurka hiriaren eta landaren arteko aldea desagerrarazteko neurriak, eta

10. Haur guztien hezkuntza publiko eta doakoa, egun egiten den bezala haurrek lantegietan lan egitea abolitzea; hezkuntza era ekoizpen materiala uztartzea, eta abar. (Marx, K., eta Engels, F., El Manifiesto Comunista, 64 eta 65. or.).

Zer da jabetza? Anarkismoaren abiapuntua

Posted in Anarkismoa, Liburuak with tags , , , , , on 2009/10/19 by aselluzarraga

Egun honako galderari erantzun behar banio: zer da esklabotza? eta berba gutxitan: hilketa da, erantzungo banu, nire ustea, zalantza barik, ulertuko litzateke. Ez nuke arrazoibide handirik beharko gizakiari pentsamendua, borondatea, nortasuna kentzeko eskubidea bizi eta herioko eskubidea dela eta gizakia jopu bihurtzea hura hiltzea dela frogatzeko. Zergatik, beraz, ezin diot zer da jabetza? galderari zehatz-mehatz: jabetza lapurreta da erantzun, ulertuko ez zaidala seguru egon gabe, bigarren adierazpen hori lehenengoaren aldaketa hutsa baino izan ez arren?

Gure gobernuaren eta gure erakundeen oinarria bera, jabetza, eztabaidatzea erabaki dut: nire eskubidea da. Nire ikerketatatik aterako den ondorioan oker naiteke: nire eskubidea da. Laket dut nire liburuko azken gogoeta lehen orrialdean kokatzea: hori ere nire eskubidea da.

Egile batek irakasten du jabetza eskubide zibila dela, okupaziotik jaioa eta legeak berretsia; beste batek defendatzen du eskubide naturala dela, haren iturria lana dela; eta doktrina hain aurkako horiek onartuak eta txalotuak dira. Nire ustez ez lanak, ez okupazioak, ez legeak, ezin dute jabetza sortu, hura egilerik gabeko egina baita. Zentsuratuko naute horregatik? Zenbat iruzkin eragingo dute holako adierazpenek?

Jabetza lapurreta da! Horra hor 93.eko ordara jotzea! Iraultzen matxinada istilutsua!…

Horrela hasten da Pierre Joseph Proudhonen Zer da jabetza? liburua. Hasiera probokatzaile bezai argi eta zorrotza. Hori da anarkismoaren jaiotza, liburu horretantxe erabili baitzuen frantsesak “anarkista” hitza lehen aldiz bere ideologia definitzeko. Eta ezin zuen bere hasieran hobeto asmatu. Estatua bera kolokan jartzeko jaio zen ideologiak bete-betean asmatu baitzuen oraindik ere denok kateatzen gaituen munstro horri eusten dion oinarria jotzen. Estatua jabetza (batez ere pribatua, Estatu kapitalisten kasuan, eta Estatuarena berarena, Estatuko sozialismoetan) babesteko tresna nagusia baino ez da. Jabetza da haren funtsa eta jabetzaren defentsa da zentzua ematen dion oinarri bakarra. Estatua, eskubide guztien aurretik (askatasun, berdintasun, segurtasun… eskubideen aurretik), jabetza babesten duen boterea delako.

Ez ditut hemen Proudhonek darabiltzan argudioak errepikatuko. Besterik gabe, esango dut anarkismoaren aitak zuzenbidetik zein ekonomiatik jabetzaren alde erabilitako argudio guztiei heldu eta banan-banan deuseztatu zituela, hasieran adierazitakoa, jabetza lapurreta dela, argi utziz. Historian jabetza zelan eta noren “eskubideak” defendatzeko sortu zen begiratzea baino ez dago. Zelan izan daiteke unibertsala pribilegiatu batzuek baino ez daukaten eskubidea, oinordetzan, meriturik gabe ere, ematen edo ukatzen zaiguna, eta, besteak beste, askatasuna, berdintasuna eta segurtasuna (justizia bera) ukatzen dituena.

Bestalde, liburu honetan ideia jaio baino ez dela egin senti daiteke, indartsu jaio bazen ere, eta Proudhonen esanak batzuetan jainkoaren ideia kendu ezinik eta matxismoak jota aurkitzen ditugu. Zorionez, horietan ere Proudhonek jabetzari buruz bezain ausart jokatu zuten beste batzuk etorri ziren anarkismoaren aitaren okerrak zuzentzera, Bakunin bera lehena. Hori baita anarkismoak daukan beste alde onetako bat: dogmatismo orotatik urrun, egile bakoitzak gogoko duena hartu eta okertzat daukana baztertu egiten du, ideia osatu, aberastu, hobetu, ezer bukatutzat jo barik.

Zoritxarrez, oraindik ez dauzkagu holako liburu ezinbestekoak euskaraz. Beharbada, egunen batean gure hizkuntzako apalategiak anarkismoak emandako testu ederrekin aberastuko dira. Bitartean, erederetara jo beharko dugu.

Ezusteko atsegina

Posted in Anarkismoa, Liburuak, Politika with tags , , , , , , , , on 2009/10/14 by aselluzarraga

(Castellano)

Batzuetan etengabeko kiribilean bizitzeko sentipena daukagu, etengabe erdi irrikatura iritsi ezinik biraka ibiltzeko sentipena. Maiz mugimendu anarkista horrela dabilela begitantzen zait, elkarri norabide zuzenean ez joatea leporatzen dioten jarreretan enkistatuta. Egoera horretan, egungo errealitatearen azterketa bateratuaren gainetik, inora ez mugitzeko lubakiko borroka nagusitzen dela ematen du. Nork bere banderari heldu eta, bere izatea bera jokoan balego legez, dogma gisa astintzen du. Agian neurriz kanpoko ustea da edo ezjakintasunak sortua, zorionez, agian txikiak, sumaezinak izan arren, talde “handien” eztabaida horietan gelditu barik gizartearen aldaketa praktikoan aurrera egiten duten mugimendu asko baitaude.

Lehengo egunean, ordea, ezusteko atsegina hartu nuen Anatol Gorelik. El anarquismo y la revolución rusa liburua irakurtzen hasterakoan. Bertan, Goreliken beste testu batzuen artean, Nabat, Ukrainiako erakunde anarkisten lehen konferentzia dator. Errusiar iraultzan bete-betean sartuta, herriak, buruzagirik gabe, senak gidatuta eta berez, oinarri anarkisten arabera Estatua deuseztatzera abiatzen zuen iraultzaren gainean boltxebikeek ordurako argi eta garbi zerabilten manipulazioaz jakitun, ukraniar anarkistek euren ideiak eta jarrerak euren garaiko errealitateari egokitzeko eta, ereduzko konferentzia batean, anarkismoaren ikuspuntu guztiak batu eta, aho batez, guztien artean, eskuzabaltasun eta malgutasunez, inorentzako inposiziorik gabe, amore ematerik gabe, azterketa, estrategia eta xedeak adosteko. Horretarako ezer gorde gabe eta elkarri ezer leporatu gabe eztabaidatu zuten anarkismoan etiketa gehigarri guztiak bereizketa artifiziala direla eta gauza bakarra, hots, anarkismoa, dagoela egiaztatu arte. Alegia, duela ia gizaldi bat, ukraniar anarkistak XXI. mendean oraindik ezinezkoa begitantzen zaiguna lortzeko gai izan ziren: ildo anarkista guztiak fronte bakarrean batzea ildo bakoitzaren egiak onartuz, zentsurarik eta inposiziorik gabe, une historiko hartan euren herriaren errealitateak eskatzen zuenera egokituz. Tamalez eredu hori ez zen nahi zuten helmugara iritsi: batasun hori errusiar anarkismora eta, ondoren, nazioarteko anarkismora zabaltzea. Zoritxarrez, boltxebismoak, autoritarioa eta gizarte iraultza ororen aurkakoa eta bere alderdiari garaipena emango zion iraultza politikoaren aldekoa baino ez izanik, iraultzaren bidea monopolizatu eta anarkismoa giltzapean jarri zuen; mugimendu libertarioak ez zuen botere alderdikoiaren aparatuek egindako difamazioei aurre egiteko beste nazioarteko indarrik izan, eta horrela Nabaten eta bestelako mugimendu anarkisten, zein langile eta nekazarien beraien benetako eta erabateko askapen nahia kondenatuta geratu zen.

Baina joera batze hori nik azaltzea baino hobe da, nire ustez, hemen konferentzia horretako paragrafo eder horietako batzuk euskaratzea, eta nork pentsa dezala izpiritu hori gure garaietarako erabilgarria eta egun zapuztutako iraultza haren aldean hain bestelakoa den egungo errealitatera moldagarria den.

Gai guztiak landu ziren modurik ahalik eta bukatuenean. Ebazpen guztiak aho batez hartu ziren. Konferentzian Nabat, Ukrainiako Erakunde Anarkisten Konfederazioa sortu zen, eta Konfederazioaren idazkaritza hautatu zen, sei kidek osatuta.
Gai zerrendako puntu nagusia, Konferentziari kezkarik handiena sortzen ziona, anarkistek batera lan egitearen arazoa izan zen. Egon ziren ordezkari guztiek ulertzen zuten batasun premia. Baina inork ez zuen batasuna nahi funtsezko arazoak isiltzearen edo printzipioen eremuan konpromisoak hartzearen bidez. Denek onartzen zuten prezio horretan lortutako batasuna oso ezegonkorra izango zela, xaboi-burbuila litzatekeela,  kartazko gaztelua, errealitatearen haizerik txikiena eraitsiko lukeela. Horrexegatik, Konferentzia ez zen desadostasunak leuntzen, ez itotzen saiatu; aitzitik, agerian utzi, eta zehatz-mehatz eztabaidatu zituen, xehetasunik txikienetara arte deseginez. Eta kontu teoriko abstraktu orokorretan eduki bizi eta benetakoa sartu ondoren baino ez zen argi geratu ordura arte anarkistak banantzen zituzten desadostasunak haien irudimenean baino ez daudela, baina inola ere ez errealitatean. Arazo konponezinak haizerrotak zirela agertu zen, eta haiek botatzeko anarkistek indar, energia eta denbora gehiegi erabili zituzten. Konferentziak batasunaren posibilitatea eta beharra onartu zituen eta aho batez anarkismo bakarra zer den zirriborratzen duen adierazpena egin zuen.
Ukranian lan egiten duten anarkisten batasuna oso erraz lortu zen, herriko lan biziak biziki eskatzen zuelako batasun hori. Aldez aurretik dakigu kide batzuen ustez egindako batasuna oso txarra dela. Baina horrek ez gaitu batere nahasten, badakigulako, halaber, kide horiek errealitatetik kanpo daudela. Bizitzarekiko kontaktutik urrun, euren sutan erretzen dira, eraiketa filosofiko zaharkituetan korapilatuz. Nahiago dituzte esaldia eta formula, edukia eta mamia baino, eta, beraz, biribil sorginduan alderrai ibiltzera kondenatuta daude, itxaropenik gabe mugimendu anarkistarentzat hil dira. Baina seriotasunez anarkistek iraultzan daukaten partaidetzaren arazoan diharduten kide guztiek pozik baino ezin dute hartu baterako lanaren arazoa behin betiko konpondu izana; ebazpena Konferentziaren adierazpenean islatu zen, eta horrela mugimendu anarkistan aro berria iraki du.
Mementoz, Ukrainiako mugimendu anarkistarentzat baino ez da batasuna lortu. Konfederazioaren idazkaritzak mugimendu anarkista Errusia osoan eta ondoren mundu osoan batzeko lanak hasteko ardura hartu zuen.
Nazioarteko mugimendu anarkista bakarra sortzea, hortxe hil ala biziko arazoa, eta hori egiteko lehen urratsa eman zuen Ukrainiako erakunde anarkisten Konferentziak. Eta kide serio, zintzo, leial orok norabide horretako hurrengo urratsek lehenak beste arrakasta izatea, eta mundu osoko anarkista batuek piztu behar den iraultza garaitzeko ahal beste egin ahal izatea baino ezin dute nahi izan; iraultza horrek, zuzentasunezko mundu berria sortuz, zapalkuntza eta indarkeriazko mundu zaharra suntsituko du.
(65, 66. or.)

Zertan oinarritu zen anarkokomunisten, anarkosindikalisten eta anarkoindibidualisten batasun hori? Haien guztien postulatu, estrategia eta xedeetan, hain zuzen ere, itxurazko janzkera orotatik at, haiek denek gauza bera osatzen baitute, eurek honela egiaztatu zutenez:

Edukiagatik anarkokomunista izanda, ikusi dugunez, gizarte iraultzak, bere barruan ernetzen den antolakuntza oinarriagatik, antolakuntza metodoagatik erabat “sindikalista” izan beharko baitu (masa-erakundeen oinarritik abiatuz). Bere klase erakundeak sortuz, sendotuz eta elkartuz, masa antolatua baino ez da gizarte iraultzaren arazo sortzaile handia, komuna anarkistaren eraikuntza konpontzeko gai.
Antolakuntza metodo gisa ulertu behar da errusiar anarkosindikalismoaren sindikalgintza hitza, hain zuzen ere, eta onartu behar da masa-erakundeen (zein, gizarte iraultzak iraun bitartean, halabeharrez iraultzaile bihurtuko baitira) ekintza bateraturik gabe, ezinezkoa dela gizarte iraultzaren arazoa konpontzea, ezinezkoa dela ekonomia aparatu berria gizarteratzea, antolatzea eta bermatzea. Berezitasun horren onarpena anarkistek batera lan egin ahal izateko bigarren baldintza da.
[Ikus dezagun, bidenabar, arestian azaldutako guztiak duela asko pentsalari anarkista guztiek onartutako beste jarrera bi sendo baieztatzeko bidea ematen digula:
1) Gizarte iraultza eta komuna anarkistaren eraikuntza antolakuntza eta sormen lana dira, neurri handi batean lan sortzailea, eta ez berezko matxinada prozesua.
2) Gizarte iraultza langileriak baino ezingo du burutu, eta ez anarkistek (edo alderdiek). Jarrera horiek onartzeak ere anarkista guztiak hurbiltzea ahalbidetuko du].
Azkenean, ezinbestekoa da honako baldintzari arreta handia jartzea, banakako “nia” ezingo da sekula materiala baino ez den prozesuaren esparruan loratu.
Gizarte iraultzak berak, gizarte bizimodua bidea oztopatzen dion guztitik askatzeko prozesu eta komuna libertarioen elkarketako eraldaketa gisa, bultzada handia emango dio nortasun bakoitza askatzeko eta garatzeko senari. Banakotasun aske, bizi eta sortzailea agertuko da eta nor bere erara hasiko da bere eskaerak, interesak eta nahiak azaltzen. Norbanako bakoitza berehala konbentzituko da lehentasunez jarraitu beharreko helburuaz: gizarte berriaren eraikuntzan aktiboki parte hartzea, banakoen posibilitaterik handienetarantz bideratzeko, askatasuna bere alderdi guztietan sartzeko; gizarteak banako bakoitzaren garapen zabal, aske eta sortzaileak dakarren altxorra gero eta gehiago errespetatzea lortzeko. Eta baldintza materialek gizarteko kide guztiak ase heinean, alde batetik, banakako premia guztientzako erantzuna egongo da eta, bestetik, (guztientzat era berean) banakako askapena gero eta gehiago eskatuko da, helmuga gisa. Izan ere, haren garapen askea gizarte antolakuntzaren prozesu ororen benetako zentzua da (eta haren izatea bera).
Arestian azaldutako guztian oinarrituta, honako ondoriora iritsi gara: anarkistarentzat ez dago arrazoirik, teorian edo behin behinean, indibidualismoa komunismotik kentzeko, edo komunismoa sindikalismotik. Gure ustez, azken batean, ordua da benetako anarkista guztiek ikuspegi hori, egia guztiz bukatua, onar dezaten.
Hiru elementuok (sindikalismoa, komunismoa eta indibidualismoa) hiru alderdi dira prozesu bakar eta berean: langileen klase antolakuntzaren (sindikalgintza) bidez, gizarte anarkokomunistaren eraikuntza, zein banako askearen betetasun osoak behar duen oinarri materiala baino ez baita. Hiru elementuok bat datoz kronologikoki, eta sendo agertzen dira gizarte iraultzaren hastapenetik.
Ikuspegi hirukoitz horren aurrean, anarkista orok fase guztietan egon behar du bera prestatuta, eta besteak ere prestatu.
Horregatik diogu benetako anarkista oso eta sendoak ez duela ez bereziki “sindikalista”, ez bereziki “komunista”, ez zehazki “indibidualista” izan behar. Hirurak batera izan behar du. Besterik gabe, anarkista izan behar du. Anarkiaren eguzkiak dauzkan izpi guztiekin jokatu behar du. Anarkismo osoaren hiru elementuokin sortu eta jokatu behar du. Anarkokomunista izan behar du, anarkokomunismoa berehalakotzat hartuz, “aldi baterako aldi”rik gabe, gizarte iraultzaren prozesuaren bidez eraikitzen den gizarte berriaren antolakuntzaren oinarri material gisa. Eta anarkosindikalista izan behar du, masak alderdirik gabe antolatzea onartzearen zentzuan, gizarte iraultza eraikitzeko palanka delako. Eta anarkoindibidualista izan behar du, onartuz banakotasun askearen garapen izpiritual osoaren interesak baino ez dela prozesu material horrentzako arrazoia.
Gure ustez, horrela anarkoindibidualismo mota batzuen ordezkariek ere (guztienak ez badira) aurkitu zuten euren lekua langile anarkisten mailetan.
Gizarte iraultza gertatuko da ala ez da gertatuko. Baina benetan gertatzen bada, guretzat ez dago zalantzarik, antolakuntzagatik anarkokomunista, metodoagatik sindikalista, eta nahi izpiritualetan indibidualista izango da. Horregatik, anarkistak -iraultzaren apostoluak eta inspiratzaileak- aspalditik ahalegintzen dira, arrazoi sakonen arabera elkarrengandik alferrik urrundu beharrean, hizkuntza komuna aurkitzen, eskua ematen eta anarkismo bakar eta osoko plataforma baten bidez baterako lanerako batzen.
(Aho batez hartua.)
(72-75. or.)

Halaber, interesgarria lehenagoko azterketa, batasun horretako ezartzen duten axioma. Bestelako korronte sozialistek benetan nahi ez duten helmugara, hots, Estatuaren aboliziora, iritsi aurretik beharrezkotzat jotzen duten balizko “aldi baterako erregimena” da. Honakoa da orduko Konferentziak garai hartan estatuaren abolizioa gehiengoz nahi zuen gizarte-masa tronpatzeko erabili zen “aldi baterako erregimen” horri buruz ondorioztatu zuena:

Laburbilduz: gizarte iraultzaren prozesua bera -suntsitzailea, antolakuntza modu zahar eta iruzurtiak suntsituko baititu-, bere alde sortzailean, hasieratik, anarokokomunista agertzen da bere edukiagatik, eta ezin liteke bestela izan. Gizarte iraultza berez da komuna anarkista eraikitzeko prozesua. Haren oinarria eraikuntza horren oinarria da, komuna anarkista sortzearen oinarria.
Ateratzen dugun ondorioa argia da: ez dago “suntsitutako kapitalismoaren” eta “araubide anarkistaren” arteko inongo “aldi baterako aldiri” buruzko eztabaida posiblerik. Egiatan ez dago holako aldi baterako aldirik. Komuna anarkista irudikatzen hasi orduko, gure aurrean gizarte iraultzaren beraren alderdi sortzailea altxatzen da, eta ez dago gizarte iraultzaren amaiaren eta araubide anarkistaren hastapenaren artean nahi den tarteko aldi hori non sartu. Araubide kapitalista burgesaren amiltze unetik komunismo anarkikorako urratsa ez da “aldi baterako egoera”, komuna anarkistaren beraren berehalako eraikuntzaren hastapena baino. Alderdi politikoaren aldi baterako nagusitasuna ezin da inola ere “aldi baterako egoera”tzat jo, eta korrelatiboki anarkisten lanean sartzen da. Hori ez da gizarte iraultza. Egiatan, iraultza politikoaren jarraipena eta helmuga da, eta iraultza politikoak iraultza osoa hilko du, ala gizarte iraultzak hura baztertu eta ordezkatuko du. Ekaitza ez da oraindik baretu. Ez dago lasaitasunik, eta ezin da aldi baterako aldiaz hitz egin. Borrokan boltxebismoa garaile ateratzen bada, gizarte iraultza (hots, anarkista komunista) laster abiatuko da, boltxebismoaren (alderdiaren) ezintasun sortzailea dela-eta, masek alde batera utziko dute. Iraultza osoa egiten jarraituko duten masen jarduera sortzaileak berak eraikuntza anarkista komunistaren bide zabaletik aterako du. [Jakina, hemen akats bat dago. Errusierazko testuak honela dio: “Masen etengabeko jarduera sortzaileak, iraultza kaltetu barik, anarkokomunismoaren eraikuntzaren bide zabaletik gidatuko du”.]
Agian ez da gizarte iraultzarik egingo. Baina gizarte iraultzan (gertatuz gero) ez dago “aldi baterako aldia”rentzako lekurik.
Axioma hori onartzea aurkako korronte anarkistek, azkenean, elkarri eskua eman eta elkarrekin lan egin ahal izateko ezinbesteko lehen baldintza da.
(71, 72. or.)

Ez dirudi oinarri bateraturako agiri txarra, egungo errealitatea oso bestelakoa den eta gizarte iraultzaren edozein zantzutik oso urrun dirudigun arren. Besterik ez bada ere, ukraniar anarkistek erakutsi zuten izpiritu eskuzabal eta dogmatismoaren aurkako bera har liteke erdi irrikatura milimetro batean ere hurbildu gabe biraka ibiltzeari uzteko.

(2009-10-9)