kapitalismoa -en artxiboa

Sistemaren aldeko ekologia eta giza eta gizarte aztarnak

Posted in Anarkismoa, Ekonomia, Garapena, Gizartea, Lana, Politika with tags , , , , , , , , , , on 2012/05/06 by aselluzarraga

(Castellano)

Zalantzarik gabe, azken hamarkadetan ekologismoak eragin handia izan du bizi garen mundu sistemaren bilakaeran. Sistemak berak bere egin du diskurtso ekologista, aspaldi -guk gehienok baino askoz lehenago-, eta kapitalismo berdearen eta Estatu politika ekologisten baitan txertatu du. Hola, Europan, esaterako, denok ikasi dugu papera eta kartoia ontzi urdinera botatzen, beira berdera, ontziak horira, eta Euskal Herrietan, hondatzen zaizkigun elektrotresnak Garbiguneetara eroaten. Gure etxeak kontsumo txikiko bonbillaz bete dira eta gutako askok geure poltsak eta motxilak eroaten ditugu erosketetara, plastiko eta, hola, petrolio gutxiago kontsumitzeko. Eta azken urteotan, gertuko produktuek ur aztarna txikiagoa uzten dutela ikasi, eta nekazaritza ekologikoaren negozioak elikatzen hasi gara, osatzen dugun elite ekonomikoarentzat eskuragarri dauden kalitate hobeko produktuak hautatzeko aukera eman zaigula. Greenpeace-k konbentzitu gaitu baleak salbatu behar direla, eta barru-barruan ulertu dugu lurrak mugak dauzkala eta gure kontsumo erritmo zoroan gorriak ikusiko ditugula laster. Buruko mapetan marraztu zaigun premia gorriak bultzatuta, desazkunde taldeak eta trantsizioko hiriak hasi dira ugaltzen.

Esan dudan bezala, ekologismoaren diskurtsoa bere egiten lehenetakoak gobernuak eta enpresak izan dira. Baina bakearekin bezala gertatu da. Egun, eskoletako doktrinamendu unibertsalari esker, haur guztiak dira gai gerren aurka argi egoteko… armadak eurak zalantzan jarri barik. Izan ere, eskolako itxurazko bakezaletasunak funtzio jakin bat dauka, eta ez da Estatuen oinarria, armada, alegia, ezertan ukitzea, hain zuzen ere. Gauza bera gertatzen da nagusi den ekologismoarekin. Helburu nagusia dauka: munduan dauden baliabide naturalak iraunaraztea, gu bizi garen bitartean, behintzat, urriegi bihur ez daitezen, sistemaren oinarriak -giza esplotazio orokorra eta bakan batzuen etengabeko etekin ekonomikoa- ukitu barik. Ekologismo horrek espezie bakarra utzi behar izan du bere kezketatik kanpo: gizakia bera.

Hola, azken boladan, iparralde globalean gutako askok ikasi dugu kontsumitzen ditugun produktuen ur aztarna edo aztarna ekologikoa zer diren, eta progreenek, ekologiarekin batera ongizateaz gehien arduratzen direnek, oso kontuan hartuko dute -batzuetan- erosiko dutenak zer ur aztarna eta zer aztarna ekologiko uzten dituen, bere denda solidariorik gogokoenean ondo hautatzeko. Baina ongizatearen Estatuarekin gertatzen den bezala, ekologismoak giza dimentsioa ezkutatu digu. Izan ere, bai Ongizatearen Estatuaren alde egiten dugunean, bai gure kontsumoari kontzientzia ekologikoa aplikatzen diogunean, geurekoikeria da pizgarri nagusia, berba politen atzean ezkutatu arren. Non geratu da, ordea, gizaekologia?

Eduardo Galeanok ere, oro har, diskurtso progre itxuraz erradikal berari jarraitzen dio, eta ezkertiar asko bezala, sistema osoak baino gehiago, kudeatzeko moduak kezkatzen du, baina hala ere, batzuetan ondorio egokietara iristen da. Hala, Latinoamerikako zain irekiak liburuan, esaterako, oso argi azaldu du errealitate ukaezin bat: eskualde geografiko batzuetan naturak eskainitako aberastasunak bertan bizi diren giza taldeen kondena eta txirotasun eta gose iturri bihurtu dira. Izan ere, kontsumitzen ditugun produktuek, ur aztarna bezala, giza eta gizarte aztarnak ere uzten dituzte. Zergatik ez ditugu haiek neurtzen? Azken finean, natura baliabideak urriak direlako eta haien urritasunak koloka jar dezakeelako nire “ongizatea” -egungo doktrina nagusiak hitz horri ematen dion zentzuan-, eta giza baliabideak, ordea, nahi adina daude; are gehiago, ondo ikasita daukagu dagoeneko gizaki gehiegi garela lur txiki honetan -herri gainpopulatuenak hegoalde globalean ez badaude ere, irakasten zaigunaren kontra- eta, beraz, urrun gertatzen direnak urrun gera daitezela, horri esker, goizero, azukredun kafesnea hartzea badaukat.

Zer gertatuko litzateke, ordea, giza eta gizarte aztarnak kontuan hartuko bagenitu? Konturatuko ginatekeela, Eduardo Galeanok liburu berean ondo azaldu duenez -horri badaezpadako interpretazioa eman arren, maiz-, herri batzuetan, gure etxeetan kafe, te, kakao, tabako, arroz, arto, azukre, banana… faltarik ez egoteko, hango herritarrak gosez hiltzen direla, eurek jaten zituzten jatorrizko produktuetarako lurrik geratu ez delako, lurrak gero eta lehor eta pobreagoak direlako -iparralde globaleko agroindustriaren aurrerapenei esker, neurri handi batean-, eta gainera, lur gehienak -europar jatorrizko- lurjabe bakan batzuen eskuetan gelditu direlako -eta euren poltsikoen interesen arabera erabakitzen dute iparralde globalak eskatzen dituen produktuen artean zeini ekin-. Konturatuko ginateke, halaber, gauza horiek guztiak esklabotzan ekoizten direla ekoizten diren kopuruetan, esklaboak ondo porta daitezen CIAk trebatutako talde militar eta paramilitarrek milaka nekazari eta indigena hiltzen dituztela urtero -Argentinan lurjabe batzuek beste teknika batzuk darabiltzate. hala nola nekazarien seme-alabak egun osoan lurreko zuloetan sartuta uztea, arazorik sor ez ditzaten eta gurasoek behar beste lan egin dezaten, txintxo-. Konturatuko ginateke, azken finean, kikara bat kaferen giza prezioa hainbat giza bizi dela, eta gizarte prezioa komunitate osoak suntsitu, desegituratu, akulturatu, txirotu, proletarizatu eta megalopolietako aldirietara bultzatzea dela, merke zabaltzen den drogak hiltzen ez baditu elkar akaba dezaten tiroka -segurtasunaren eta kartzelen negozioak ere bere diskurtsoa elikatu behar du-. Milaka haur esklabok Taiwan, India edo Argentinako tailerretan jositako gure Nike berrietan ez genituzke oinak hain eroso sentituko.

Petrolioa agortu eta gure energia kontsumo neurrigabea -gehien-gehiena industriek irensten dute eta, beraz, gure etxeetan egiten ditugun ahalegin txikien ondorioak ezdeusak dira- elikatu ezinik gelditu eta gure erosotasunari agur esan beharko diogun beldur, beharbada, auto elektrikoak, hidrogeno edo biodiesel bidezkoak bultzatuko ditugu; kapitalismo berdeari zintzo jarraituz, herritar eredugarriak izango gara. Baina zer gertatuko litzateke berriz ere giza eta gizarte aztarnei erreparatuko bagenie? Gure poz ekologikoa pikutara joango litzatekeela berriz ere. Lehenengo aukerari dagokionez, elektrizitatea ez da ezerezetik sortzen, oraindik ere, asko mineral fosiletatik dator, eta hori ezean, kapitalismo berdearen diskurtsoak energia nuklearra saldu nahi izan digu berriz -ondo zihoan kontua Fukushimakoa gertatu arte-, gure mendiak errota erraldoiek inbaditu bitartean. Mineral fosilei erreparatuz gero -baita errotak eta eguzki-panelak eraikitzeko behar diren materialen jatorriari erreparatuz gero ere-, energia sortzeko eragiten duten kutsadura itzela alde batera utzita, meategien mundu desatseginean sartu beharko genuke, eremu labainkorregia, eta Europako kapitalismoa ahalbidetu zuen errealitate odoltsura garoatzana. Europak bere jatorrizko kapitala meta zezan zilar eta urre meategiek zenbat milioi indigena irentsi zituzten pentsatzen badugu, Proudhonen berbak -jabetza lapurreta da- berretsi ez ezik, galdera deserosoa egin beharko diogu geure buruari: zenbat bizi irensten dute egungo meategiek, batez ere hegoalde globalean daudenek? Ui, kontuz! Mineralen giza eta gizarte aztarnak neurtuz gero agian zalantza handiak izango ditugu gure hurrengo iPoda, iPada, iPeda eta iCarlya erosteko, haiek eta gure ezinbesteko ordenagailuak egiteko behar diren mineralen artean dagoelako urre berria, herri txirotu askoren azkenaurreko kondena. Bestalde, ur aztarnaz arduratzen gara eta… hidrogenoz -urez- dabiltzan autoak erabiltzea ez da apur bat kontraesankorra? Jakina, Patagoniak ur erreserba “agortezinak” ditu… Beraz, biodiesela geratzen zaigu. Erabil dezagun landare olioa gure hirietako autobusetan…, pentsatu gabe hura lortzeko behar den koltza ari dela orain Latinoamerikako lurra jan eta jan, sojarekin batera, lehen kafeak, tabakoak, azukreak, kakaoak… eragindako giza eta gizarte hondamendi berbera errepikatuz -eta, hazi transgenikoak lagun, arazoak biderkatuz-.

Bide arriskutsu beretik jarraituz gero, erosten ditugun produktuen giza eta gizarte aztarnak ez ezik, gure Estatuenak ere neurtu behar genituzke. Kalkulua ez da zaila. Neurtu ditzagun Estatu bateko natura baliabideak, bere lurrak ematen dituenak; neurtu ditzagun natura baliabide horiekin ekoizten dituen produktuak; neurtu dezagun haren aberastasun ekonomikoa, batez besteko bizi maila; neurtu ditzagun beste herrietatik hartuta dauzkan kontsumoak -energia, elikagaiak, tresna elektronikoak eta haietarako behar diren lehengaiak, arropa, papera…, nahi den guztia-. Dauzkan aberastasun mailari eta kontsumo mailei berak bere baliabideen bidez sortzen duena kentzen badiogu, bizi maila horri eusteko behar den kanpoko esplotazio eta arpilatze maila aterako zaigu -horri, barruko esplotazio eta arpilatze mailak erantsi behar litzaizkioke, jakina, baina iparralde globaleko herriek hegoaldera eroan dituzte esplotazio mailarik latzenak, barruan nolabaiteko gizarte bakea bermatzeko-. Azken finean, Estatu horrek bere aberastasun mailari eusteko kanpoan uzten dituen giza eta gizarte aztarnak ere neurtu ahalko ditugu. Jakina, hegoalde globaleko Estatuetan maila negatiboa izango dugu, giza eta gizarte aztarnarik handienak euren mugen barruan dauzkatelako. Baina Estatu horiei ere ez die axola, Estatuak eurak, hots, bertako elite armatu eta antolatuak, direlako giza eta gizarte aztarna horietatik zuzenean elikatzen diren lehenak, ahalbidetu dituztenak eta bermatzen dituztenak, eta herritarrak arazoak ematen hasten direnean berehala dauzkate anaia nagusiak prest behar den laguntza militarra emateko, sinbiosi mota oso berezian.

Horrela, oso bitxia egiten zait progreen artean Suedia, Norvegia, Finlandia… hainbeste goresten dituztenean. Han ikusten da sozialdemokraziaren lastozko buztana. Batzuentzat -ezkertiarrentzat batez ere-, arazoa kudeaketari baino ez dagokio. Argi ari da ikusten oraingo krisian. Espainia, Grezia, Italia… gorriak ari dira ikusten, Estatuak ondo kudeatuta ez ei daudelako, neoliberalismoa nagusi ei delako. Horren froga, Europako iparraldeko herriak. Sozialdemokrazia da nagusi haietan, eta krisiak ez ditu horrenbeste kolpatu, ondo ari dira ateratzen, Estatua handia da, ongizate maila are handiagoa, denek ordaintzen dituzte euren zergak zintzo… Diskurtso patetiko horretan kontu formal bat gertatzen da barregarrien, lehenbizi: ezkertiar eta progre horietako batzuek, ikur nagusia Errepublikaren aldarrikapena izanda -¡gora Errepublika! oihu egin berri du Ondarroako Udalak…-, bat-batean, amnesia kolektibo moduko batean, ahaztu dute, Italia eta Grezia Errepublika diren bezala, Norvegia eta Suedia monarkiak direla -baina jakina, monarkia sozialdemokratak…-. Baina aztertzen ari garenera etorrita, zertan oinarritzen da Norvegia, Finlandia eta Suediaren ongizate eredugarri hori? Azter dezagun Eskandinaviako lurrak, urte erdia ilunpetan ematen duten lur izoztu horiek, zertan diren aberats, euren baliabideen bidez zer ekoizten duten, erka dezagun kontsumitzen dutenarekin -esaterako, negu gorriei aurre egiteko behar duten energia kontsumoarekin-, jarrai diezaiogun kontsumitzen dituzten lehengaien jatorriari…, eta konturatuko gara zer giza eta gizarte aztarnak uzten dituen herri sozialdemokrata eredugarri horietako Ongizatearen Estatuak. Kasualitatea ote da ekologistenak ere haiek izatea?

Ekologiak gizaekologia kontuan hartzen ez duen bitartean, Estatuek eta kapitalismoak beharrezko duten beste partxe bat baino ez da izango, egun den bezala, iparralde globalaren interes berekoien morroi. Eta irtenbidea ez dago bidezko merkataritza aldarrikatzen duten Oxfam eta halakoen produktuetan, produktu horiek ekoizten dituzten nekazariak hobeto ordainduta badaude ere, giza eta gizarte aztarnek bertan dirautelako, merkatu logika berari jarraitzen diotelako: herri batzuek, euren herritarrek jateko eta bizirauteko behar dutena ekoitzi beharrean, gure merkatu aberatsek eskatzen dituzten lehengaiak ekoitziko dituzte etengabe. Gizaekologia arriskutsua da, beraz, gogorarazten digulako gure ongizatea urruneko gizarteak -baita gurea ere, batez ere XIX. mendetik hona- guztiz hankaz gora uztean eta egunero milioika gizaki esklabotzara edo, zortea dutenean, heriotzara, kondenatzean oinarritzen dela. Gizaekologia ez da bateragarria kapitalismo edo Estatu berdeekin. Ekologia bere osotasunean, hots, gizakiak ere haren funtsezko elementu direla, hartu nahi badugu, Estatu interesak -mugen barrukoak zein geopolitiko eta geoestrategikoak- eta merkatu interesak, hots, Estatuak eta kapitalismoa, batera desagerrarazteko lan egin behar dugu, etiketa ekologikoa duten poteak erosi eta gure kontsumoen ur aztarna eta aztarna ekologikoa neurtzetik harago.

Advertisements

Neo-matxismoei buruz

Posted in Anarkismoa, Ekonomia, Erlijioa, Gizartea, Kultura, Lana, Politika, Sexualitatea with tags , , , , , , , , , , , , , on 2012/03/17 by aselluzarraga

(Castellano)

Azken egunotan feminismoei eta matxismoei buruz ditudan ideien gainean hausnarrarazi didaten zenbait testu irakurri ditut. Azkena, alasbarricadas-en gustura irakurri ohi dudan Acratosaurioarena izan da, Esperanza Aguirreren hitz batzuen harira. Oraingoan, ordea, ezarritako diskurtso politikoki zuzenetik aldentzen ez dela begitandu zait, testuaren eta ideien kalterako.

Irakurritako testu horiek -besteak beste, Prado Estebanen “Pensar la mujer desde el 15-M” eta “Una nueva reflexión a 15 de octubre” eta aipatu Acratosaurioaren “¿Existe la violencia estructural contra las mujeres?”– feminismo eta matxismo kontzeptuei zenbait buelta emanarazi didate. Gaia oso sentikorra da eta interpretazio okerretarako bidea eman dezake; horregatik, ahalegin handia egingo dut hemen zirriborratuko ditudan ideiak matxismoa elikatzeko biderik eman ez dezaten. Bestalde, aurreratu behar dut, gai guztietan bezala, hemengo hausnarketak ez direla ziurtasunak, etengabe birpentsatzera zabalik daudela eta behin-behineko ondorioak baino ez direla.

Hasi baino lehen, gizonen eta emakumeen balioez hitz egiten dudanean, argitu nahi dut, txarto uler ez dadin, kultura judeo-kristau-islamdar patriarkaleko -eta seguruenik gutxiago ezagutzen ditudan munduko bestelako kultura patriarkaletako- gutxiengoek, historikoki boterea izan dutenek -gizonak haietako gehienak, baina ez denak- gizonentzat eta emakumeentzat finkatu dituzten paradigmez ari naizela, ondo baitakit historian egon diren eta orain diren emakume eta gizon gehienek eredu horietatik norabide batean edo bestean aldentzen diren hamaika balio eskala, gustu, joera eta nortasun izan dituztela eta dauzkatela.

Politikoki zuzenak izan beharrak feminismoak dioen oro ontzat hartu eta zalantzan ez jartzera bultzatu gaitu askotan, haren ideia nagusien atzean ezkutatzen den errealitatearen irakurketa ofizialaz besteko interpretazioak baztertuta. Askotan, emakumeak baino gehiago, gizonok bultzatu ere, feminismo ofizialarekin aurkitu ditudan kritikoenak emakumeak eurak baitira, maiz diskurtso horrek emetasuna bizitzeko duten modua ukatzen diela sentitzen dutelako. Hori dela-eta, ematen du momentu batean denak bihurtu garela, ezpainetatik kanpora, feminista, zalantzan jartzerik ez dagoen ideologia nagusia balitz bezala. Baina feminismo ofizial horrek bultzatzen duen gizarte eredua sakonago aztertuta, hasi naiz pentsatzen erabateko matxismoaren garaipen atzeraezina ez ote dagoen haren baitan. Askok feminismoa matxismoaren ifrentzutzat hartzen dute, baina nago matxismo beraren jantzitik modernoena ez ote den, sarri. Neo-matxismoa, azken finean. Adierazpen arriskutsua da eta horregatik kontu handiz azaltzen ahaleginduko naiz.

Hasteko, ikusi behar dugu feminismoa, ideologia moduan, zer testuinguru historikotan eta nork bultzatuta sortu zen eta, horri lotuta, zein ziren aldarrikapen nagusiak, harrezkero, gure egunotaraino aldarrikapen nagusi horietan sakondu eta ildo beretik jarraitu baino ez baita egin, oro har. Feminismo mota asko egon daitezkeela jakinik -eta haien artean feminismo ofizialarekin guztiz kritikoak direnak, are erabat arbuiatzen dutenak edo, “ismo” horri hartzen dioten usainagatik, feminismo deitzeari ere uko egiten diotenak ere badaude-, batez ere adar ofizialari, mendebaldeko Estatu kapitalistek bultzatzen dutenari helduko diot.

Ez naiz aditua, baina historiografiari kasu eginez gero, feminismoa, mugimendu gisa, XIX. mendearen amai aldera sortu zen, aldarrikapen nagusia emakumearentzako boto eskubidea zelarik. Haren bultzatzaileak, oker ez banago, klase ertaineko emakume burgesak ziren. Harekin batera, aldarrikapen historiko nagusiak ardatz ekonomikoei lotuta egon dira: lan egiteko (soldatapeko izateko) aukera berdintasuna, soldata berdintasuna, ikasteko -langile izateko prestatzeko- aukera berdintasuna, enpresetan goi karguak betetzeko berdintasuna… Politikari edo, zehazkiago, botereari lotutakoak ere etorri dira, eta horren gailurra zenbait erakundetan ezarri diren “parekotasun” legeak eta kupoak dira. Halaber, jakina, Estatuaren egitura guztietan berdintasunez egoteko aldarria ere egon da; besteak beste, epaile, polizia, soldadu… izateko aukera berdintasuna. Bestetik, sexualtasunari, gorputzari eta genero rolei lotutako aldarriak ere agertu dira. Horiei dagokienez, nagusienak abortu eskubidearen -edo ama izan ala ez izan hautatzearen- aldeko aldarria -askotan zio ekonomikoen arabera erabakitzen dena-, eta sexu indarkeriaren aurkako borroka lirateke. Horiekin guztiekin batera, aldarrikapen txikiagoak ere egon dira -hauek ere ekonomikoak, batik bat-, hala nola Estatuak emakumeen etxeko lanak ordaintzekoa edo prostituzioa legeztatzekoa.

Lehen begiratuan, zentzuzkoak ematen dute guztiek eta daukagun gizarte eredu hau ontzat ematen badugu, bitan pentsatu barik haien alde egiteko modukoak. Baina zentzuzkoak, zer begirada edo balio eskalaren arabera? Ikus dezagun zein izan diren gizonezkoei eta emakumezkoei historikoki goitik eman zaizkigun eginkizunak eta balioak eta argiago ulertuko dugu.

Horretarako, gizarte eredu bat hartuko dut, kultura eredu nagusi eta menderatzaileak izan duen ehiztarien sistema patriarkala. Izan ere, gizarte guztiek ez dituzte balio eskala berberak, mundu ikuspegi berberak eta eginkizun banaketa berberak izan, ezagutarazi dizkiguten nagusiak egiturazko matxismoan edo patriarkatuan bat etorri badira ere.

Gizarte patriarkalean, ontasunaren eredua gizona izan da. Hura da izaki bukatua, buruzagia, legea, benetako gizakia. Haren balio nagusiak ehizatzeko eta besteak menderatzeko indarra eta gaitasuna izan dira. Gizonak ezin da umeez erditu eta, beraz, gaitasun hori gutxiesgarria da, amatasuna gizonezkoen eginkizunak betetzeko oztopo baino ez, beste izaki ahul horren, sasi-gizakia den emakumearen, zama gogaikarria -are gogaikarriagoa “zikin” edo “kutsatu” bihurtzen dituen hilekoa, batez ere sexu harremanetarako oztopo sentitzen denean-. Alabak izatea, gainera, lotsagarria da, emakumeen dohain bakarra gizonezko oinordekoak ematea baita -Biblia irakurtzea baino ez dago, ikusteko patriarken semeen zerrendak baino ez direla aipatzen-. Beraz, emetasunari lotutako ezaugarriak gutxietsiak izan dira historikoki, eta gizontasunari legozkiokeenak goretsi. Maitasuna, besteekiko ardura, elkar-laguntza, errukia, ahulekiko ardura, etxea, familia… traba dira gizonentzat. Beraz, haiek denak emakumeei dagozkie -eta halako joerak dauzkaten gizonak baztergarriak, maritxuak, ahulak haiek ere, azken finean, emakumeak bezalakoak direlako-. Horiek denak, noski, paradigmatzat hartuta; horregatik, gorriak eta bi ikusiko zituzten bestelako ezaugarriak zeuzkaten gizonek eta emakumeek euren burua zen bezala onartzeko eta besteen aurrean agertzeko. Hori horrela izan dadin ziurtatzeko, erlijioak jantzi morala eman dio emakumeen “betebeharrari”. Familia jainkoaren nahia da, eta emakume ororen derrigorrezko desira -eta patua- ama izatea. Emakumea ahula izatea merezi duen zigorra da, gizona bezain duina ez delako; azken finean, bekatuaren iturria -desiraren objektu debekatua- da emakumea.

Gizonari egotzitako balio eskala hori ideologia liberalak eta hark asmatutako kapitalismoak eta Estatuak eraman dute gorenera, antiklerikalismo erabilgarriz mozorrotuta maiz. Kasu honetan, gizarte patriarkalaren balioak batez ere ekonomiaren eta boterearen -politikaren- ikuspegi bat ezartzeko erabili dira. Balio gorena besteak menderatzea izanda, ekonomian ere kapitalista baten (eta Estatuaren) balio gorena beste enpresariak, merkatuak, kontsumitzaileak (eta Estatuak) menderatzea da; politikariarena beste politikariak eta herritar guztiak menderatzea, boterea, gobernua eskuratzea. Hobbesen filosofia: guztiok guztien aurkako gerra maila guztietan. Arrakastatsua, miretsia, goraipatua, edozein gerra motatan garaile irteten duena. Indarra ahultasunaren aurka, ahultasuna -mota guztietakoa, hortik gaixotasunari, zahartzeari, txirotasunari… eta emetasunari eta homosexualitateari izandako higuina, horiek denak ahultasuntzat jotzen direlako, gizarte patriarkalaren ereduan- deitoragarria baita. Horixe bera zen, besteak beste, Nietzscheren balio gorena. Errukiak ez du lekurik, ez gerran, ez negozioetan, ez politikan. Hortaz, maitasunari eta altruismoari lotutako jarduera guztiak gutxietsi behar dira. Familiak eginkizun bakarra du: gerlari eta morroi gehiago sortu eta heztea. Eginkizun hori beharrezkoa den bitartean, familia onargarria da.

Horixe da eredu kapitalistaren barruko tentsioa, familiari dagokionez: gustura ezabatuko luke, gorrotoaren logikari ihes egiten dion azken aterpeetako bat delako, baina hura behar du Estatuaren beharrak asetzen dituzten besoak berritzeko -gogora dezagun Aldous Huxleyk bikain marraztu zigun gizartea, klonazioari esker familiak herri atzeratu eta basatien bitxikeria bihurtu zirenekoa, gizaki guztien betebehar nagusiak sistemarentzat lan egin eta beti zoriontsu izatea zirelarik-. Beraz, komeni zaionean, Estatuak erlijioaren diskurtso moralista erabiliko du, alde baterantz bultzatzeko, eta komeni ez zaionean, diskurtso antiklerikal faltsua eta “erradikala” erabiliko du besterantz orekatzeko. Emakumeak -eta gizonak- presio horien bien artean kateatuta beti.

Larriena honakoa da: feminismo ofizial edo instituzionalak, emakumeen balioak -zenbat emakume hainbat balio, zalantza barik- bilatu, balioetsi eta haien arabera beste mundu bat asmatu beharrean, bere egin ditu eredu patriarkalak bultzatutakoak eta berdintasuna bilatzeko bide bakarra hautatu: emakumea gizon bihurtzeko bidea. Horrela, eredu patriarkalak egindako emetasunari lotutako balio guztien negatibizazioa bere egin, eta maitasunaren, sentiberatasunaren, elkartasunaren, elkar-laguntzaren aurkako diskurtsoa eraiki du, gizonak eta emakumeak elkarren arerio bihurtuta. Ez da harritzekoa batzuengan sentitzen den gizon guztiekiko gorrotoa, androfobia: hura izan nahi eta ezin. Zoritxarrez, gainetik kentzerik ez duten emetasunari gorroto diote. Gizarte patriarkaleko gizonentzat haurrak, adinekoak, gaixoak… zaintzea zama, katea, arrakasta ekonomikorako oztopoa bada, emakume feminista patriarkalentzat -neo-matxistentzat- ere maitasunak gidatutako jarduerak oro zama, katea, kartzela bihurtu dira. Gizarte patriarkaleko gizonentzat balio nagusiak arrakasta ekonomikoa eta botere nahia badira, emakume feminista patriarkalak ere arrakasta ekonomikoaren eta boterearen atzetik jarri dira, hil ala biziko lehian.

Horrela uler daiteke hainbat gizon eta emakume ezkertiarren artean emakume gerrillariek sortzen duten miresmena. Haiengan ametsa gauzatzen da. Gizarte patriarkaleko gizonen balio eskala erabat bere egin duen emakumea ikusten dute, basakeria gizonen pare erabiltzeko kapaz den emakumea, gerra egiteko eta goitik beherako sistema hierarkiko eta diziplinatuan bere tokia betetzeko gai den eta, aldi berean, gizonentzat desio objektu ezkutua den izakia. Uste dut ez dela kasualitatea azken gobernu sozialistan gerraren ministroa -Defentsa Ministerioa diotsote Gerra Ministerioa zenari, eta Afganistanen soldaduak izatea, seguruenik, “defentsa” kontua baino ez da…- Carmen Chacon izendatu izana. Nork bere borrokak borrokatu behar ditu, noski, eta seguru nago emakumeek ez dutela inoren beharrik euren borrokak eurek borrokatzeko -dirudienez, feminista batzuek uste dute emakume “ahulek” Estatuaren laguntza behar dutela aurrera ateratzeko-, baina horretarako ez dut uste gizonezkoek sortutako borroka paradigmei eta estetikari jarraitu behar dietenik.

Feministen eginkizuna kontrakoa ere izan zatekeen: gizonoi maitasunaren, elkartasunaren, errukiaren, elkar-laguntzaren… edertasuna erakutsi, balio haiek goresten irakatsi eta gorrotoak, botere eta arrakasta nahiak bultzatutako balioak gutxiesteko bidea gure begien aurrean jarri. Horrela, agian, guk haiei lotzen dituzten kateak seme-alabak, bikotekideak, gaixoak eta aitaita-amamak direla irakatsi beharrean, haiek irakatsiko ziguten benetako katea soldatapeko lana dela, egunero txanpon batzuk ateratzearren, telebistak nahiarazten dizkigun mila tontakeria erosteko dirua izatearren, gogoko ez dugun zeregin batera abiatu eta gure bizitzako ordurik onenak eginkizun hari ematea dela daroagun katerik astunena. Arrakastak edo botere nahiak baino atsegin handiagoa ematen duela gure beharra duenari laguntzea, saririk espero barik. Irabazten aterako ginen denok eta ardurak eta premiak elkarrekin eta berdintasunean hautatu eta banatzeko askoz askeagoak ginateke.

Gizarte patriarkalaren ikuspegi zikiratu horren erruz, emakumeek guk baino sarriago, hobeto edo maitasun handiagoz egin dituzten eginkizun horiek guztiak gutxietsi ditugu eta, okerragoa dena, emakumeei ere gutxietsiarazi dizkiegu, gure gizartean “prestigiorik” ematen ez dutelako. Eta hori, emakumeen kalterako ez ezik, gizonon kalterako ere izan da, hots, gizaki guztion txarrerako, geure buruari maitasunez jarduteko aukerak murriztu dizkiogulako eta behar genuen eta dugun benetako iraultza atzeratu baino egin ez dugulako -ez ahal da betiko izango!-.

Bestetik, emakumeak “gizonezkoenak” ei ziren esparruetan sartu direnetan, gizonezkoek ezarritako ikuspegi berbera erabili dute haietan jarduteko. Azken finean, haiei heltzeko bultzada ez da emakumeen erabaki aske eta kontzientetik atera -ezta gizon gehienon erabaki aske eta kontzientetik ere-, sistemak oso ondo pentsatutako operazio batetik baino. Horrela, esan legez, feminismo ofiziala neo-matxismoa baino ez da izan. Emakumeak gizonezkoek diseinatutako sistemaren borondatezko mendeko bihurtzeko estrategia ezin hobea. Emakumeei “eman” zaien “eskubide” bakoitza ez da haiek askatu eta berdintasuna eskuratzeko urrats bat, guztiontzako kate estuago bat baizik.

Horregatik, feminismoak, benetako berdintasuna bilatzen duen mugimendua izan nahi badu, lehenbizi honako hausnarketa egin behar luke: berdintasuna zertan? zer ereduren arabera? berdintasuna gu gizonezkoak bezalakoak izateko, haien balioak indartu eta geureak lurperatzeko? berdintasuna gizarte eredu patriarkalaren arabera goitik behera eraikitako Estatuan eta kapitalismoan? Ala hutsetik hasi behar genuke geure mundua, geure balioak, geure harremanak, geure nortasunak, geure gizartea, geure gorputzak… eraikitzen, emakumeok eta gizonok, gizakiok, denok batera eta benetako berdintasunean?

Pentsa dezagun emakumeak gizonekin berdintzeak (zergatik ez da alderantziz izan, gizonak emakumeekin berdindu? edo, egokiena, elkarrekin zertan eta norantz berdindu eta zertan ez erabaki? aniztasuna askoz aberatsagoa, emankorragoa eta askeagoa delako) zer “aurrerapen” ekarri duen: emakumeek -herri batzuetan- boto eskubidea lortu zuten eta…, zelako gobernuak atera dira hautestontzietatik, ezer aldatu da, gizarte ereduak hobetu dira gobernu horiei esker, aintzat hartu dituzte emakumeen balioak gobernu horiek?; emakumeak gizonezkoek egiten zituzten soldatapeko lanetan hasi dira eta…, morrontza bikoitzean ez dira sartu, bada, emakume -eta gizon- anarkistek eurek aspaldi salatu zuten bezala, hain zuzen ere, lehen egiten zituzten zereginak gutxietsita, zama gorrotagarritzat hartuta, gizonezkoak haiei heltzeko prest egon ez direlako?; emakumeak gobernuburu bihurtu dira -gogoratu behar da aspaldi ere erreginak egon zirela eta horrek ez zuela gehiegi aldatu erresuma horien izaera totalitario eta inperialista, Ingalaterra edo antzinako Egipto eta Kleopatra ospetsua gogoratzea baino ez dago- eta, zer aldatu da onerako haien gobernuetan, emakume izateagatik? Margaret Thatcher eta Angela Merkel, Esperanza Aguirre, Yolanda Barcina, Michelle Bachelet…, ezagun egiten zaizkigu?; emakumeek enpresak zuzentzea eta administratzea lortu dute eta…, galdu dute enpresa horiek euren izaera esplotatzailea edo hobetu da haietan emakume langileen egoera?; emakumeak polizian eta armadan sartu dira, epaile bihurtu eta…, aldatu da haien izaera errepresibo, edo hiltzailea, haien ankerkeria? gogoratzen naiz, honi dagokionez, Espainiako Polizia Nazionala istiluen aurkako taldeetan emakumeak sartzen hasi zenean, lagun batzuek esaten zidatela -horretan eskarmentua izan zutelako esan ere- nahiago zutela emakume polizia batek ez atxilotzea, gizonezkoen pare egon nahi horretan askoz basatiago jokatzen zutelako, indarkeria mailan ere “gizonak baino gizonago” bihurtuta, “ahul” ez agertzeko…

Aipatutako aldarrikapenen artean, oso bitxia da Estatuek etxekoandreei soldata ordaintzeko garai batean egiten zen aldarrikapena -gaur egun argi dago Estatuaren kutxa ez dagoela holako alaitasunetarako-. Lehen begiratuan aldarrikapen onargarria eman dezake, baina, azken finean, lerro artean irakurriz gero, ondorio bi atera daitezke: mundu honetan ez dago ezer musu truk edo maitasunez egiterik balioa galdu barik -eta emakumeek ere horrela ikasi behar zuten, ahalik eta lasterren-, eta dirua bikotekidearen eskutik onartzea baino duinagoa da Estatuaren eskutik jasotzea, horrek “independentzia ekonomikoa” ematen ei duelako. Egiten den guzti-guztia monetarizatu behar da -zer eta kontsumitzeko ahalmen handiagoa izan dezagun, noski-. Jakina, pentsaera hori ezin hobea da Estatuaren beharra elikatzeko. Lehen, legez, senarraren mendeko zen emaztea. Orain, Estatuaren mendeko da emakumea, gero eta gehiago. Kasu batean zein bestean, inoiz ez bere buruaren jabe. Objektu beti, inoiz ez subjektu, feminismoak berak objektu bihurtu baititu emakumeak, Estatu gurasokeriaren kate hertsatzailearen mende.

Are bitxiagoa da, aldarrikapen feminista delakoan, prostituzioa legeztatzeko eskatzea, batzuek, oso aurrerakoiak direlakoan, egiten duten bezala. Estatuak aldarrikapen hori behar du, egon daitezkeen errezelo moralak ahultzeko. Azken finean, askoz egokia litzateke emakume horiek -eta batez ere haien atzean dauden gizonek- egiten duten jarduera ekonomikoa legearen barruan egotea eta zergak ordaintzea. “Babestuago” leudeke, gainera. Zentzuzkoa dirudi, hola ulertuta, baina prostituzioa, jarduera moduan, nekez defenda daiteke. Batzuek, zurigarri, esango dute puta batzuek gustura eta euren gogoz dihardutela, eta haiei legez lan egiteko aukera eman behar zaiela. Berriz ere, gizonei -sexu esklabotzaren onuradun nagusiak eurak- komeni zaien irakurketa sinplifikatzaile, atzerakoi eta patriarkala. Sexua era osasuntsuan bizi bagenu, zama moralik, taburik eta konplexurik gabe, benetan denok, emakumeek eta gizonok, gizakiok, geure gorputzaren eta, batez ere, geure buruaren jabe bagina, prostituzioak ez leukake lekurik. Gainera, “nahi duelako” prostituitzen den emakume bakoitzeko, seguru nago milioi batek modu batean edo bestean derrigortuta eta gogoz kontra egiten dutela. Baina gizarte patriarkalak buruan sartu digu munduko lanbiderik zaharrena delako leloa -eta ikuspegi ezkertiar batzuek erromantizismoz jantzi dute drama-, berezkotzat eta saihestezintzat harrarazi digu milioika neska-mutil, gizon eta emakumeren eguneroko tragedia den jarduera. Prostitutak benetan babestu nahi baditugu, haien onerako zerbait egin nahi badugu, eman diezaiegun beste zerbaitetan jarduteko aukera.

Bestalde, pentsatu behar da noiz eta zer helbururekin “eman” zaizkien “eskubideak” emakumeei. Pentsa daiteke feminismoa emakumeek askatasunez eraikitako ideologia dela, baina “emakumeen” aldarrikapenei “men” egiteko uneak eta haien onuradunak aztertuz gero, ikusiko dugu oso bestelakoa dela kontua:

Emakumeei boto emateko “eskubidea” eman zitzaienean, emakume burges eta kultuen botoa -egun bezala, haietako asko manifestazioetan ateratzen ziren bitartean, etxeko lan “desatseginak” bigarren mailako emakume txiroek egiten zituzten- beharrezkoa zen Estatua eta kapitalismoa -botoa batez ere emakume burges horiek emango baitzuten- indartzeko eta partitokrazia parlamentarioari zilegitasun handiagoa emateko.

Lan indar gehiago behar zenean, emakumeak soldatapeko lanetara bultzatu zituzten -AEBn ere, lan indar gehiago behar zutenean beltzak “askatu” zituzten, haiek proletarizatu eta iparraldeko industriak elikatzeko, orain hegoaldeko etorkinekin egiten den bezala, euren herrietatik kanpo estrategia askoren bidez eta egoera guztiz dramatikoetan bultzatuta europarrek nahi ez dituzten lanpostuak har ditzaten eta Gizarte Segurantzaren kutxak eta europarren jaiotza-tasa urria orekatzeko, kasurik pribilegiatuenetan, txarrenetan paperik gabeko esklabotzan murgiltzen baitituzte batzuk aberasteko behar den azpi-ekonomian; haiei guztiei “eskubideak” pixkanaka onartzea Estatuarekiko fideltasuna ziurtatzeko estrategia oso adimentsua izan daiteke, behar denean arazo guztien errudun bihurtzeko erabiltzen dituzten bitartean, diskurtso bikoitz oso interesatuan-, eta enpresen interesei jarraituz, Unibertsitateak haientzat ere zabaldu; bide batez, lanean ere emakumeen eta gizonen arteko lehia bultzatu zuten, eta langile guztien baldintzak okertu, eskulan gehiagoren artean hautatzea zegoelako, emakumeen soldatak baxuagoak beti. Baldintzak zelan okertu diren ulertzeko, nahikoa da ikustea emakumeak lan merkatuan sartu aurretik klase ertaineko pertsona baten soldata nahikoa zela familia aurrera ateratzeko, eta egun klase bereko bikotekide bien soldatekin ere ozta-ozta iristen dela hilaren amaierara, besteak beste, kontsumo “premiak” muturrera eraman direlako. Beraz, ematen du merkatuak askoz lehenago ulertu zuela kontsumo mailari eusteko eta enpresen irabaziak handitzeko familia bakoitzeko pertsona bik egin beharko zutela lan, gutxienez.

Armadak krisian zeudenean, kalean haien aurkako mugimenduak guztiz gizarteratuta eta onartuta zeudelako eta modernizatu behar zirelako, profesionalizatu eta emakumeak -eta ondoren etorkinak; AEBn homosexualak ere “onartzea” neurri izugarri demokratikotzat saldu zen, armadaren aldeko propaganda operazio ikusgarri batean- onartu ziren.

Estatu aparatuetan emakumeari leku handiagoa emanda, berdintasunean aurrera egin baino askoz gehiago, Estatua sendotzea lortu da. Kapitala ere bai. Normala da. Mendeetan emakumeei esan bazaie besteak menderatzea, boterea izatea, materialki aberastea gauzarik desiragarrienak direla, azkenean haietarako guztietarako “aukera” ematen zaienean zelan egingo diote uko! Estatuaren eta kapitalismoaren defendatzailerik sutsuenak izango dira, haiek ere gizonen arabera hain desiragarriak diren plazer horiek dastatu nahi dituztelako. Ez da haien errua hala nahi izatea eta ezin bestela izan mendeetako doktrinamenduaren ondoren. Bestalde, daukagun gizartea hau bada, ez dago ukatzerik emakumeek gizonek egiten dituzten gauza berberak baldintza berberetan egiteko “eskubidea” daukatela -edozein gizartetan behar lukete, eskatu beharrik gabe, erabateko aukera berdintasuna-. Baina, gizonok zein emakumeek, gizarte honekin konformatzen gara? Eredu honetara etsi dugu? Aukera berdintasunik izan dugu hura hautatzeko?

Sistema hau gorrotoak elikatzen du, gorrotoa guztiz funtzionala da Estatuarentzat eta kapitalismoarentzat. Gizartea zatituta egotea, elkarren arerio sentitzea, elkarren lehian, aurrez aurre. Herritarren arteko elkartasuna, batasuna, maitasuna, elkar-laguntza… arriskutsuak dira oso sistemarentzat. Ildo horretan, feminismo instituzionalak lan handia egin du sistemaren alde, sexuen arteko gorrotoa bultzatuz. Daukaten bide bakarra gizonen balioak bere egin eta gizonek diseinatutako borroka zelaian eta arauekin haiekin lehiatzea dela barnerarazi zaie emakumeei. Benetako lehia agertzen ez den esparruetan, artifizialki sortu behar da. Helburua, gainera, ez da gizona bezalakoa izatea, bera baino “hobea” izatea baizik. Gizakiak arriskutsuak dira eta ezinbestekoa da edozein harreman motatan argi izatea ez garela gizakiak, gizonak eta emakumeak baizik, ondo bereizita eta elkarren aurkari.

Bestalde, Estatua, kapitalismoa, gizarte eredu hau, berez, egiturazko indarkerian oinarritzen badira ere, indarkeria mota batzuk ezkutatu eta bakan batzuei jarri behar zaie bozgorailua edo lupa. Indarkeria, gehienetan, botere harreman baten adierazpena da, eta indartsuak darabil ahularen aurka -edo ahulak indartsuaren aurka, indartsua bere indarraz kontura ez dadin-. Botere harreman horren arabera, gurasoek erabil dezakete seme-alaben aurka, edo seme-alabek gurasoen aurka; patroiek erabil dezakete langileen aurka, edo langileek patroien aurka; gobernuek erabil dezakete herritarren aurka, edo herritarrek gobernuaren aurka; herri inperialistek erabil dezakete herri menderatuen aurka, edo herri menderatuek herri inperialisten aurka; aberatsek erabil dezakete txiroen aurka, edo txiroek aberatsen aurka; bikotekide batek erabil dezake beste bikotekidearen aurka; gizakiek erabil dezakete beste izakien aurka, edo beste izakiek gizakiaren aurka; gizonek erabil dezakete emakumeen aurka, edo emakumeek gizonen aurka; gizonek erabil dezakete gizonen aurka; emakumeek erabil dezakete emakumeen aurka… Baina, esan bezala, indarkeria mota horien guztien artean, sistemaren bozgorailuek, komunikabideek, batzuekin bonbardatu eta besteak isilaraziko dituzte. Erabilera ez da neutroa, eta beti pentsatu behar genuke zer ezkutatzen den ikusarazten digutenaren atzean. Sistemari guk zerbait oso argi ikustea interesatzen bazaio, susmatu behar genuke atzean ikusten ez dugun mekanismoren bat jarri dela martxan.

Emakumeen aurkako indarkeria aspaldikoa da, eta sistema patriarkalak berak bultzatu du. Gerra guztietan, menderatutako herriko emakumeak bortxatzea aitortu gabeko lehen arauetako bat da -duela zenbait urte txanponaren ifrentzua ikustea tokatu zitzaigun, Irakeko inbasioan, emakume soldadu haren argazkia erakutsi zigutenean, biluztutako gizona txakur gisa zerabilela, eta ez da harritzekoa, emakume hark sistema eta mundu ikuspegi oso bat barneratu baitzuen soldadu egitea erabaki zuen unetik-. Emakumea gizonaren desio iturria da -baita gizona emakumearena ere, normala denez, batzuetan hori ahaztarazi nahi badigute ere; desio homosexualak bezain berezkoak biak-, eta horrek sortzen duen tentsioa modurik makurrenetan lasaitzen da maiz. Baina Estatuen oinarria armada eta gerrak izanda, armadek gerretan egiten dituztenak ezin dira zalantzan jarri eta hobe haiek isiltzea, politikoki gure alde erabiltzerik ez badaukagu, behintzat. Lanean ere, emakumeen -eta gizonen- aurkako indarkeria etengabea da, baina sistema kapitalistaren oinarria ezin da kolokan jarri eta emakumeen eta gizonen arteko gerra elikatu behar da soldatapekoen eta jabeen artekoa uxatzeko. Familian ere indarkeria ez da falta eta modu askotan agertzen da. Luzaroan, hori dena ere ezkutatu egin da, familia eredu sakratu bakarra egon den eta hura erakustea funtzionala izan ez den bitartean. Orain, ordea, interes berezia dago indarkeria horren alde bat -eta bakarra- egunero jartzeko gure begien aurrean. Bikote homosexualetan dauden indarkeria kasuak tabu dira oraindik. Genero indarkeria esaten diote, edo indarkeria matxista. Alde batetik, kasu askotan hala dela ukatzerik ez badago ere, eta haiek inolaz ere gutxietsi barik, pentsatu behar genuke gizonen eta emakumeen artean dauden indarkeria kasu guztietan generoa edo matxismoa ote den eragilea, salbuespenik gabe. Bestetik, geure buruari galdetu behar genioke zein den indarkeria mota bat eta bakarra egunero gure aurrean jartzeko helburua eta, era berean, zein diren horren emaitzak. Eta, batez ere, indarkeria mota guztietan bezala, hartzen diren neurriak hura desagerrarazteko diren ala beste xederen bat duten. Indarkeriaren zioetan sakontzen ari gara, ala haiek ezkutatzen eta sintomak baino ez erakusten. Dirudienez, Stieg Larssonek bizia galdu zuen Suedia bezalako herri “eredugarrian” eskandaluzko zifren atzean ezkutatzen den errealitatea agertzeagatik. Jakina, askoz errazagoa da azalpen sinpleak eta norabide bakarrekoak ematea eta haiei heltzea, arazoek eduki ditzaketen konplexutasun guztiak ulertzen saiatzea baino, batez ere konplexutasun horiek sistemaren erroak ukitzen badituzte.

Izan ere, gorrotoan, lehian, kontsumismoan eta indarkerian oinarritutako gizartean bestelakorik espero genezake, gure gida espirituala zaborra besterik ematen ez duen telebistaren doktrina dugunean? Gizakiok galduta gaude eta ez daukagu helduleku etikorik ezta gatazkei, frustrazioei, bakardadeari, ezintasunari, beldurrei, antsietateari… aurre egiteko tresnarik. Maitasunak balioa galdu du, aspaldi, gizartea desegituratuta dago eta komunitate sena galdu du, eta geratzen zaizkigun aterpeak -familia eta lagunartea, batez ere- ahuldu eta suntsitzeko lanean ari dira.

Aztertzen ari naizen berdintasunaren ikuspegi horretan eredu baten barruko ekonomia eta botere borrokari baino ez zaio begiratu, eta, gainera, espiritualtasun eta etika oro desagerrarazi eta eredu haren atzean gordetzen diren balioak ezkutatzea ezinbestekoa zenez gero, gure begien aurrean emakumeak eta gizonak bereizten dituen generoa, sexua, alde biologikoa baino ez da jarri. Emakumea gizonarekin berdindu nahi izan da, ez alderantziz, ez ezarritako eredutik at. Eta bien arteko harremanak aurrez aurreko lehia bilakatu dira. Horrela, ez da arraroa egungo emakumeek eta gizonok geure nortasuna eraikitzeko, geure sexua bizitzeko eta harremanak eraikitzeko hainbeste zailtasun izatea. Emakumeek -eta gizonok- moralak ezarritako ereduaren edo interes ekonomikoak ezarritako bidearen artean hautatu behar dute. Ez daukate modurik euren bidea, euren eredua, euren baitatik eraikitzeko. Ezkerreko ideologia “progresista” eta “iraultzailea”k erakutsi die naturak ezarritako “kateak” hautsi eta moral klerikalari aurre egin behar diotela, horretarako gizonak borrokatuz eta gizon bilakatuz. Moral kristauak erakutsi die gizonaren atseginerako eta Jainkoaren borondatea betez seme-alabak ekartzeko makina bat direla. Dirudienez, ez dago beste eredurik. Eta eredu biak gizarte patriarkal matxista berberak eraiki ditu, kasu bietan, emakumeen balio etiko eta pertsonalak eta haien balizko gizarte ereduak gutxietsiz.

Euren gorputza bizitzeko modua ere su biren artean dago. Alde batetik, gizonen gutiziarako zaindu behar dute gorputza, haien desiren arabera moldatu, edertasun kontzeptu jakin bati erantzun. Bestetik, eder sentitzeari, seduzitzeko gogoari uko egin behar diotela agintzen zaie, gizonekin mesfidatiak izan, bestela haien mendeko izango direlakoan. Batzuek eta besteek erabaki dute emakumeak ez direla gai zer nahi eta behar duten erabakitzeko; besteek interpretatu behar dute beti zer sentitu behar duten eta zelan ulertu behar dituzten euren gorputza, euren gogoa, euren libidoa, gizonek haiekiko dituzten portaerak… Harremanak feministek ezarri duten bezala ulertzen ez badituzte, kolonizatuta daudelako eta jakin gabe ere matxistak direlako da. Publizitateak erakusten dituen emakumeak bezalakoak ez badira edo gizarteak ezarritako interesak eta jarduerak bilatzen ez badituzte, ez dira bizitzan ezer izango, ez dute arrakastarik lortuko.

Zoritxarrez, Esperanza Aguirreren hitzak -ez berak ematen dien zentzuan, zalantza barik- Acratosaurioarenak bezain egiazkoak dira. Moral kristauak ama eta emazte fin eta saiatuak izateko eskatzen die, seme-alabak izatera bultzatzen ditu -eta abortua, haren aurka agertu baina ordain dezaketen familia aberatsen pribilegio hipokrita da-. Baina erlijio feministak, Estatuaren egungo premiak, “askatasun” ekonomikoaren alde eta gizonen pareko jarduteko edozer sakrifikatzeko gertu nahi ditu; langile, ama edo bikote baino lehenago; dirua maitasunaren aurretik. Gozamena, atsegina, zoriontasuna, gainera, derrigorrez bilatu beharrekoak dira, ulertzeko modu bakarra dute eta ez daude erantzukizunari lotuta, oinarria eskubideak direlako, eta ez betebeharrak. Horrela, zaila da pentsatzea emakumeei erabakitzeko askatasun handirik geratzen zaiela. Gizonezkooi ere geratzen ez zaigun bezalaxe, baina maila larriagoan. Hala sentitu duelako ama izan eta soldatapeko izateari uko egin dionak -agian, besterik gabe, enpresa baten morroi bilakatzeko asmorik izan ez duelako- hamaika azalpen eman beharko dizkie besteei eta bere buruari bere erabakia “zuritzeko”, batez ere bere burua aurrerakoi, ezkertiar eta iraultzailetzat badu. Oso bitxia da, seme-alabak izan dituztenean, haiek haztearren, euren sormen lanari uko egin eta idaztea beste une baterako utzi duten zenbait gizon idazle ezagutu ditut azken urteotan -eta ahalke barik adierazten dute seme-alabok euren zoriona direla-, aurrerakoiak eta ezkertiarrak haiek denak, kontzientzia handikoak eta, beharbada, euren erabakia hartu duten gizonak direlako, eta ez emakumeak, ez dakit inork esan dien seme-alabak, bikotekidea eta etxea kateatzen dituzten oztopoak direla eta ez lioketela euren pasioari uko egin behar mendeko bizitza bat izateko. Jakin nahi nuke zer entzungo zuten emakumeak izan balira…

Esandakoaren eredu ezin hobea da publizitate kapitalista. Seguruenik, jende askok izango du gogoan frankismoaren garaiko etxetresna elektriko marka ezagun baten zuri-beltzeko iragarkia. Han, garai hartako estilo apaineko klase ertaineko emakume eder batek larritasun eta itxaropenez begiratzen zion, zutik eta atzetik, berak prestatutako oilaskoa jaten zuen senarrari, garai hartako pelikuletako galai frankista horietako bat. Senarrak plateraren gozoa laudatzen zuenean, emazteak arnasa hartu eta berekiko ziotson sukalde modernoari, eskerroneko: <<Zenbat ordu zoriontsu emango didazun>>. Garai hartako matxismoaren paradigma da iragarkia. Baina duela pare bat urte, Txilen, feminismo instituzionalaren paradigma den iragarki ezin matxistagoa ikustea tokatu zitzaidan. Matxismo atzerakoiaren eta feminismo patriarkal aurrerakoiaren uztarketa perfektua. Aurrekoaren bertsio modernoa baino ez zen, azken finean. Kasu honetan ere, etxetresna elektriko marka ospetsua zen iragarlea. Emakume gazte, eder -gure garaiko edertasun ereduaren arabera, esan nahi baita-, lirain, bizi eta modernoa zen protagonista, klase ertainekoa hura ere. Harro zioskun bera, aldi berean, chef -etxeko sukaldari-, psikologo -ama-, hizkuntza aditua -ama berriz, haurrei etxeko-lanetan laguntzen-, ez dakit zer arlotako langile -bulego moderno batean ageri zen-… eta ez dakit zenbat gauza gehiago zela. Guztietan irribarretsu, fresko, neke aztarna barik. Hori dela-eta, honakoa haren buruari ziotsona: <<Harro nago super-emakumea izateagatik>>. Eta elektrotresnei esker, “askeagoa” ei zen. Uste dut super-emakume horrekin pozik bizi zen gizona ere ageri zen non edo non. “Super-emakumeen” marka farandulako programa batean ere iragartzen zuen haren aurkezleetako batek, bera ere emakume eder, moderno eta “emantzipatua”. Azken finean, hamaika lan eta bosti lotuta egonda, gizona baino gehiago dela erakusten ei du eta muturreko esplotazio horrek harrotasun eta pozerako zioa behar du, antza.

Ondorioak atera nahi badira, honakoa esango nuke: berdintasun mota guztien alde nago, baina berdintasuna askatasunean baino ez da posible. Askatasunak baldintza bat behar du, ordea: aukera guztiak maila berean egotea. Hortaz, gizarte eredu patriarkal batean, Estatua eta kapitalismoa nagusi diren bitartean, emakumeen eta gizonen -eta, oro har, gizakien- arteko benetako berdintasuna ezinezkoa da, balio eskala gizonek (gizon batzuek, gutxiengoak, eliteak) ezarri duten sistema batean, ez dagoelako aukera berdintasunik nork bere balio eskalaren arabera hautatzeko. Arrakasta ekonomikoa eta boterea balio gorenak diren gizartean, ezin dut askatasunez hautatu nire lehentasuna soldata lortzea eta lanean gora egitea den, ala sari bakarra maitasuna izango duen jarduera batean jardutea. Izan ere, emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna baino askoz gehiago behar dugu: gizaki guztien arteko aukera berdintasuna. Lehen batez ere emakumeek egiten zituzten lanak eta eginkizunak, hala nola haurrak, gurasoak, gaixoak zaintzea, etxea txukun edukitzea eta otorduak prestatzea -ahaztu barik horiek baino askoz gehiago ere egin dituztela beti, batez ere beti egon diren emakume nekazari eta langileek-, eta maitasunez eta ordainik eskatu gabe egiten diren jarduera guztiak, maitatzen eta balioesten ikasi bagenu, emakumeei zerbait irakasteko aukera eman bagenie, soldatapeko lana baino hobetsiko genituzke haiek denak, beharbada, eta zamatzat hartu beharrean, gustura egin geure haiek guztiak. Orduan bai, aukera legoke, berdintasunez, askatasunez eta doktrinamendurik gabe hautatzeko, emakumeek eta gizonok, ama edo aita izan nahi dugun -edo ez dugun izan nahi-, zer lan egin nahi dugun, zein diren gure lehentasunak, zelan eta norekin bizi nahi dugun gure sexualtasuna, zer eta zertarako ikasi nahi dugun… Bestela esanda, gure denbora zertan, norekin eta zertarako erabili nahi dugun eta gure emetasuna edo gizontasuna -edo biak- zelan bizi nahi ditugun hautatzeko askatasuna. Baina sistemarentzat arriskutsua litzateke, seguruenik bai emakumeek bai gizonok ohartuko ginatekeelako egiten ditugun -sistemak behar dituen- gauza gehienak ez ditugula egin nahi eta ez dutela merezi, kontsumitzen ditugun produktu gehienak ez ditugula behar eta kalte egiten digutela guri eta gu parte garen inguruneari, eta posible dela beste balio eskaletan oinarritutako gizarteak eraikitzea, hasieratik berdintasunean eta adostasunez eraikitakoak. Indarkeriak ere askoz leku txikiagoa izango luke, eta sistemarena ere ez genuke onartuko.

Bukatzeko, beste zerbait argitu nahi dut. Beharbada, testua irakurrita, uler daiteke nire ustez patriarkatuak ezarritako prozesu guztietan, iraganekoetan zein azken mendeotako bultzada berrian, emakumeak biktima eta objektu pasibo hutsak izan direla. Hori egitea berriz ere diskurtso neo-matxistarekin bat egitea litzateke, eta errealitatetik kanpo kokatuko ninduke. Ez. Gauzak aldatzeko onartu behar dugu patriarkatuaren ezarpenean emakumeek gizonek beste egin dutela. Alde batetik, era aktiboan, patriarkatuaren oinarri izan den esplotazioari eta rol banaketari emakume askok etekin handia atera diotelako, piramidearen goiko erpinean egonda, itzalean zein agerian. Neo-matxismoaren bultzatzaile eta onuradunen artean, noski, ez dira emakumeak falta. Bestetik, era pasiboan, sistema patriarkala zuzenean bultzatu ez arren, emakume asko, gizon asko bezala, oso eroso sentitu direlako. Honetan ere La Boétieren Borondatezko morrontzaren diskurtsoak esanahi osoa hartzen du. Gutxiengo batek gehiengoa menderatzeko derrigorrezkoa da gehiengoa menderatuta bizitzeko prest agertzea. Pasibotasuna, askatasunari uko egitea, gizatasuna galarazten badigu ere, oso tentagarria da, bizitza errazten zaigulako. Azkenik, garai guztietan, ez dira gutxi izan sistema patriarkalari aurre egin dioten emakumeak -eta gizonak-, estrategia batzuk edo besteak erabilita, hura saboteatzeko modu asko erabili direlako -armak hartzea modu bat baino ez da, eta gehienetan ez da eraginkorrena izan aldaketa sakonak lortzeko-, eta haietan emakumeak ere protagonista izan dira. Beraz, patriarkatua -eta hark sortutako Eliza, Estatua eta Kapitala- menderatzeko eta gizartea errotik aldatzeko bidean, ez dut uste gizonen eta emakumeen borrokak daudenik, eta banaketa horrek emakumeak eta gizonak ahuldu baino ez gaitu egiten. Gizaki guztiak emantzipatzeko borroka bakarra da, gizaki guztiok batera, aukera berdintasunez eta estrategiak eta helburuak adostuta, egin beharrekoa. Hori horrela ulertzen badugu, urrats handia emango dugu emakumeen emantzipaziorako eta benetako berdintasunerako bidean, emakume emantzipaturik gabe ez baitago gizon emantzipaturik, beltz emantzipaturik gabe zuri emantzipaturik ez dagoen bezala, edo homosexual emantzipaturik gabe heterosexual emantzipaturik ez dagoen bezala. Nire benetako askatasuna beste guztiak ere aske direnean baino ezin da gauzatu. Besteen kateek neu ere lotzen naute. La Boétiek ere argi ikusi zuenez, herria lotzeko darabilen tiraniaren kateak tiranoa bera lotzen du herria beste. Inoiz txakurrik paseatu baduzue, erraz ulertuko duzue. Txakurrari heltzen dion eta mugimenduak mugatzen dizkion uhalak geuri ere heltzen digu eta mugimenduak murrizten dizkigu. Uhaletik askatu nahi badugu, hari jaregin eta txakurra askatzea dugu irtenbide bakarra. Tiranoaren egoera tragikoagoa da, txakurraren kasuan ez bezala, hark jakin baitaki kateari jareginez gero herri askea ez dela haren eskua miazkatzera itzuliko, haren lepoaren bila baizik.

Paradigmak elkarrekin birdefinitzen hasi behar genuke, ezta?

M31 -Europako kapitalismoaren aurkako ekintza eguna – Día de acción europeo contra el capitalismo

Posted in Anarkismoa, Ekonomia, Gizartea, Politika with tags , , , , , , , , , , , , , , , on 2012/03/07 by aselluzarraga

Europako zenbait erakundek ekintzarako deia egin dute, martxoaren 31rako, kapitalismoaren aurka bat egiteko. Deialdi interesgarri horrekin bat eginez, hemen uzten dizuet adierazpena, gazteleraz.

Diversas organizaciones europeas han realizado un llamado a la acción para el 31 de marzo, para combatir el capitalismo. Sumándome a esta interesante convocatoria, dejo aquí el comunicado en castellano.

Adierazpena

Europako kapitalismoaren aurkako ekintza eguna
2012ko martxoaren 31 | march31.net

Europa eta Europar Batasuna alarma egoeran daude. Azken hiletan, kredituaren uzkurtzea eta euroguneko krisia larriagotu dira, eta Europako zenbait goi-bileratan premiazko neurriak hartu dira kapitalismoa salbatzeko. Politikarien eta hedabideen arabera, neurriok ezinbestekoak dira kolapsoa, atzeraldia eta txirotasun handiagoa saihesteko. Aurre egiten ez badiogu, hondamendi erretorika horrek merkatuaren erreforma neoliberalari prestatuko dio bidea, eta horrek gizarte ondorioak izango ditu datozen hamarkadetan. Lehenengo krisi urteetan, esan ziguten kapitalismoa arautu behar zela, bankuek eta enpresa handiek eurek eragindako krisiaren kostua ordaindu behar zutela. Guztiz kontrakoa gertatu da, ordea: Europar Batasunak, haren Estatu kideek eta sartu nahi duten herriek “lehiakortasun” handiagoan eta austeritate neurri lazgarrietan jarri dituzte euren itxaropenak “konfiantza” eta etekin pribatuak bermatzeko. Baina horrela, hain zuzen ere, sistema kapitalistaren logika suntsitzailea berretsiko da. Kapitalismoa krisia eta ezintasuna da, txirotasuna aberastasun pribatuaren erdian. Antola gaitezen gizarte hobea eraikitzeko!

Krisia sistemikoa da

Azken hamarkadotako globalizazio kapitalistak enpresen eta ekonomia nazionalen arteko lehia areagotu du. Herri industrializatu guztiek sistematikoki desarautu dituzte euren merkatuak, gizarte segurantza eta lan eskubideak murriztu, ondasun publikoak pribatizatu eta gizarte kontroleko bideak indartu; hori dena, bridarik gabeko hazkunde kapitalistaren alde egiteko. Europan ere gure bizimoduak gero eta segurtasun txikiagoa dauka eta gizarte arrakala sakondu egin da. “Goranzko merkatuak” deritzetenetan gizarte krisia etengabea da; desjabetzeetan eta esplotazio gupidagabean agertzen da, Estatuak lagunduta, eta xedea ekonomia nazionala pribilegiatuen alde baino ez haztea da. Azken hamarkadotako eraldaketa neoliberalari esker, finantza merkatuek ere gorakada itzela izan dute. Puntu-com delakoen booma izan, higiezinetako inbertsio funtsak eta finantza eratorriak izan, espekulazio burbuilak banan-banan lehertu dira; goraldi orori darraio jausialdi zalapartatsua. Askok uste duten legez, errudunak ez dira elite txiki baten ustezko zekenkeria eta ustelkeria, nahi eta nahiez guztiok mendean gaituen sistemaren etekinen logikarena baizik.

EBren erregimena gainditzen

2011n, euroguneko krisia eta moneta krisia areagotu egin ziren. Estatu batzuk porrot egitear daude, eta horrek euroa mehatxatzen du. Lehen begiratuan, Estatu horiek “euren gaitasunen gainetik bizi izan dira”. Egiatan, ordea, hazkunde kapitalista zorpetzearen bidez bultzatzen baino ez ziren saiatu; beste askok legez egin zuten, baina zorte txikiagoa izan zuten. Europako Banku Zentralaren (EBZ) laguntza eta milioi askotako “erreskate funts” berriak jasotzeko neurri drakoniarrak ezarri behar dira. Europako “zorra geldituz” “merkatuak lasaitu” nahi dira, langileen, langabetuen eta ikasleen kaltetan, noski. Halaber, irabazi pribatuak ez dira ukituko. Gauza bera gertatzen da Europako eki eta hegoaldeko herrietan; EBk eta Nazioarteko Diru Funtsak (FMI) aurrekontu murrizketa handiak eta pribatizazioak ezarri dizkiete, hori dena, krisia eragin duen EBren lehiakortasun erregimena eta Europako gune ekonomikoen eskakizunak babesteko xedez. Ia oztoporik gabe, Alemania eta Frantziako gobernuek euren interesak ezarri ahal izan dituzte, zenbait desadostasun politiko izan arren. Herri batzuetan, ordea, protesta manifestazio gogorrak egon dira. Mundu osoan sortu dira oinarriko ekimenak ezintasun politikoa gainditzen ahalegintzeko. Baina orain arte, greba masiboek ez dute arrakastarik lortu. Azken finean, sindikatu handiek euren gobernuen politika ekonomikoen alde egiten dute eta konponketa txikiak baino ez dituzte eskatzen, aringarri. Nazio mugetatik harago ez da sindikatu elkartasun eraginkorrik egon. Maila horretan gauzak aldatzea nahi badugu, geuk heldu beharko diogu arazoari.

Hobeto egin dezakegu

Krisiaren europar kudeaketa kapitalismoa bera bezain espekulatzailea da, murrizketa basatiek egonkortasun ekonomikoa eta kredituan oinarritutako hazkundea jartzen baitituzte arriskuan. Kapitalismoan ez dago bide segururik, krisi iraunkorraren kudeaketa baizik. Merezi du gure bizia horretarako galtzea? Hobe dugu elkarrekin merkatuen morrontzaren aurka borrokatzea eta behingoz Europan geure burua antolatzea. 2012ko martxoaren 31ko Europako ekintza eguna lehen urratsa da norabide horretan. Europako zenbait herritan aldi berean burutuko diren manifestazioek, kapitalismoaren aurkako elkartasun ikurra izan ez ezik, Europa mailako eztabaida eta loturak osatzen dituzte. Ekimen emantzipatzaile guztiak gonbidatzen ditugu prozesu honen eraketa osatzera. Bide instituzionaletatik kanpo antolatu behar dugu eta borrokari eutsi. Gure herrien arabera krisiak zenbait forma hartzen du, baina xede berbera dugu: ez dugu kapitalismoa salbatu nahi, gainditu baizik. Nazio interesak defendatzeko politika eta ideologia nazionalistak arbuiatzen ditugu. Gizarte eskubideen etengabeko hustuketaren aurkako borroka garrantzitsua da, baina gure ikuspegiak harago doaz. Kapitalismoaren eta erakunde politikoen ezarpen zitalak amaitu behar ditugu. Protesta askotan eskatutako “benetako demokrazia” kapitalismorik gabe baino ez da posible.


Comunicado

Día de acción europeo contra el capitalismo
31 de marzo de 2012 | march31.net

Europa y la Unión Europea se encuentran en estado de alarma. En los últimos meses, se han agravado la contracción del crédito y la crisis de la zona euro, y en repetidas cumbres europeas se han aprobado medidas de urgencia con el fin de rescatar al capitalismo. Según los políticos y los medios de comunicación, dichas medidas son indispensables para evitar el colapso, la recesión y una mayor pobreza. Si no nos defendemos, esta retórica catastrofista pavimentará el camino para reformas neoliberales del mercado que tendrán un impacto social en las próximas décadas. Durante los primeros años de la crisis, se dijo que el capitalismo debía ser regulado, que los bancos y las grandes empresas debían pagar parte del coste de la crisis de la cual ellos mismos eran responsables. Sin embargo, ocurre todo lo contrario: la Unión Europea, sus estados miembros y los países candidatos cifran sus esperanzas en una mayor “competitividad” y en medidas de austeridad brutales para garantizar la “confianza” y los beneficios privados. Pero, precisamente así, confirman la lógica destructiva del sistema capitalista. El capitalismo es crisis e impotencia, es pobreza en medio de riqueza privada. ¡Organicémonos para construir una sociedad mejor!

La crisis es sistémica

La globalización capitalista de las últimas décadas ha agudizado la competitividad entre las empresas y las economías nacionales. Todos los países industrializados han desregulado sus mercados de forma sistemática, recortado en seguridad social y en derechos laborales, privatizado bienes públicos y reforzado los medios de control social, todo ello para favorecer un crecimiento capitalista desenfrenado. Incluso en Europa nuestra vida se vuelve cada vez más insegura y la brecha social se profundiza. En los llamados “mercados emergentes” rige una crisis social permanente, manifestándose en expropiaciones y una despiadada explotación con el apoyo del estado, cuya meta es un crecimiento nacional de la economía que beneficie solamente a los privilegiados. La transformación neoliberal de las últimas décadas ha permitido también la efervescencia de los mercados financieros. Ya sea el boom de las punto-com, los fondos de inversión inmobiliarios y los derivados financieros, las burbujas especulativas han estallado una tras otra; a todo auge le sigue una caída estrepitosa. Los culpables no son, como muchos piensan, la supuesta avaricia ni la corrupción de una pequeña élite, sino la lógica de beneficios del sistema a la que estamos todos sometidos, querámoslo o no.

Superando el régimen de la UE

En 2011, la crisis de la zona euro y la crisis monetaria se agravaron. Algunos estados están a punto de caer en bancarrota, lo que amenaza al euro. A primera vista, estos estados han “vivido por encima de sus capacidades”. En realidad sólo trataron de impulsar el crecimiento capitalista por medio del endeudamiento; lo hicieron como otros tantos, sólo que con menos fortuna. El apoyo del Banco Central Europeo (BCE) y los nuevos y millonarios “fondos de rescate” están condicionados por imposiciones draconianas. Al “frenar la deuda” europea se busca “apaciguar a los mercados”, obviamente en detrimento de los trabajadores, parados y estudiantes. Asimismo, a las ganancias privadas no se les toca. Lo mismo sucede en los países candidatos del este y sur de Europa a los cuales la UE y el Fondo Monetario Internacional (FMI) imponen amplios recortes presupuestarios y privatizaciones, todo ello con el fin de proteger el régimen de competitividad de la UE que ha generado la crisis y las exigencias de los núcleos económicos europeos. Los gobiernos alemán y francés han logrado imponer, prácticamente sin trabas, sus intereses a pesar de ciertas diferencias políticas. En algunos países, sin embargo, ha habido contundentes manifestaciones de protesta. En todo el mundo han surgido iniciativas de base que buscan superar la impotencia política. Pero  de momento las huelgas masivas no han tenido éxito. Al fin y al cabo, los grandes sindicatos apoyan la políticas económica de sus respectivos gobiernos y sólo reclaman paños calientes como paliativos. No ha habido una solidaridad sindical efectiva más allá de las fronteras nacionales. Si queremos que las cosas cambien a ese nivel, tendremos que ocuparnos de ello nosotros mismos.

Podemos hacerlo mejor

La gestión europea de la crisis es tan especulativa como lo ha sido siempre el capitalismo, pues los brutales recortes ponen en peligro tanto la estabilidad económica como el crecimiento en base al crédito. En el capitalismo no hay camino seguro, sino una gestión de la crisis permanente. ¿Vale la pena desperdiciar nuestra vida para esto? Mejor luchemos juntos contra los dictados de los mercados y organicémonos de una vez por todas en Europa. El día de acción europeo del 31 de marzo de 2012 es un primer paso en esta dirección. Las manifestaciones que tendrán lugar de forma simultánea en varios países europeos no son únicamente un símbolo de solidaridad anticapitalista, sino que ya son parte de un debate y de lazos a nivel europeo. Invitamos a todas las iniciativas de carácter emancipador a formar parte de la configuración de este proceso. Tenemos que organizarnos al margen de las vías institucionales y persistir en la lucha. La crisis se manifiesta de distintas formas según nuestros países, pero tenemos una meta en común: no queremos salvar al capitalismo, sino superarlo. Rechazamos las política de defensa de los intereses nacionales y las ideologías nacionalistas. Es importante la lucha contra el desmantelamiento continuo de los derechos sociales, pero nuestras perspectivas van más allá. Debemos acabar con los fatales imperativos del capitalismo y de sus instituciones políticas. La “democracia real”, exigida en muchas protestas, sólo es posible sin capitalismo.

Erretzea kapitalismoaren banakoikeriaren ikur

Posted in Anarkismoa, Drogak, Ekonomia, Gizartea with tags , , , , , on 2011/01/06 by aselluzarraga

Orain tabakoaren aurkako lege berria indarrean sartu dela, hainbat kexu eta demagogia entzuten dira, negargarriak gehienak, baina kasu batzuetan normaltzat jo daitezkeenak. Normaltzat jo daiteke, esaterako, tabernaria kexu izatea. Azken finean, taberna, bere xumean, enpresa kapitalista da eta kapitalismoak lege bakarra dauka: etekina lortzea, zein ere den hirugarrenei eragindako kaltea. Izan ere, erretzea kontsumismo kapitalistak bultzatutako filosofia ezin hobeto laburbiltzen du. Ideologia kapitalistak “askatasun”, “eskubide” mota bakarra aldarrikatzen du: “neure” askatasuna, “neure” eskubidea. Baina besteak aintzat hartzen ez dituen askatasuna ez da askatasun eta horregatik kapitalismoak, askatasuna aldarrikatzen duenean ere, morrontza mozorrotua baino ez du aldarrikatzen. Zer da, berez, erretzea? Neure buruari plazera eragiten dion banakako ekintza ikasia (irakatsia), urte luzez irudi erabat matxistan oinarritua, gainera, emakumeak, gauzarik makurrenetan ere gizonen pare jartzeko lasterketa zoroan (ulertu gabe bideak kontrakoa behar zuela gauza askotan: gizonok emakumeen pare jarri beste gizarte eredu batean), egun gizonezkoak baino erretzaileago bihurtu dituena, imitazioaren poderioz (gaur, demokrazia femizidaren lorpenik handienetakoa emakume soldadu, emakume polizia, emakume epaile, emakume agintari, hots, eredu patriarkala bere egiten eta betikotzen duten emakume gizonduak ugaltzea izan da). Baina batez ere, neure buruari plazera sortzearekin batera neure burua eta nire jardueran parte hartzera derrigortzen ditudanak kaltetzen dituen ekintza da erretzea. Kapitalismoaren erabateko laburpena: ustezko etekin baten bila kapitalista bera (erretzailea kasu honetan) eta haren ekintzaren ondorioak pairatzen dituzten beste guztiak amildegira eramatea.

Esan legez, normaltzat jo daiteke batzuen haserrealdia, eta normaltzat jo daiteke kapitalismoaren beraren demagogia eredu bera erabiltzea: legeak nire banakako eskubideak murrizten ditu, nire askatasuna ukatzen du (baina hori egin ez duen bitartean legearen alde egin dut). Arraroagoa dena, ordea, urte luzeetan anarkista erretzaile askok logika berari jarraitu izana eta oraindik jarraitzea da. Edozein anarkistak (anarko-kapitalistak alde batera utzita, halakoak ere egon badaudelako) erraz ulertzen du, esaterako, norberaren askatasuna besteen askatasunaren luzapena dela, norberaren askatasuna besteen askatasunean hedatzen dela, ni ez naizela aske besteak aske ez diren bitartean. Besteak ez direla aske nik aske aitortzen ez ditudan bitartean. Horregatik, etorkizuneko gizarte anarkista batean besteak esplotatzea, besteei kalte egitea… ez da eskubide edo askatasuntzat joko, eskubide eta askatasun ukaziotzat baizik. Baina erretzeari buruz hitz egiten dugunean… Halakoetan anarkista erretzaile gehienek (edo nik ezagutu ditudanek, behintzat) anarkismoaren oinarriak ahaztu eta kapitalismoarenei heltzen diete, euren berekoikerian gotortuz eta ustezko askatasunaren demagogia berean babestuz. Zoritxarrez, ez dute euren kabuz hausnarketa sinplea egin, alegia: 1. erretzea kontsumismo eroenaren ikurra da, onurarik ez dakarren, enpresa (mafia) kapitalistarik makurrenak eta Estatua bera lodiarazten, norberaren auto-suntsiketa eta besteena baino ez dakartzan ekintza zentzugabea, publizitate estilorik ustelenaren iruzurra; 2. leku itxi eta publikoetan erretzeak erre nahi ez dutenen hautua ezinezko bihurtzen du, ekintza libertizida, askatasun hiltzailea da, nire ustezko askatasunaren mende jartzen ditu nire inguruko guztien askatasuna, askatasun ukatzailea da; 3. erretzeak berak erretzailearen askatasuna murrizten du, mendekotasuna sortzen duen heinean ez baita bera erretzea hautatzen duena, haren mendekotasuna baizik; 4. erretzeak harreman eredu guztiz bertikala ezartzen du, erretzen duenaren erabakian ez delako besteen adostasunik bilatzen ondorioak besteei ere eragin arren, erretzailea ez erretzaileen gainetik jartzen da harreman hierarkiko batean. Azken finean, erretzaileak berak “askatasunez” (gizartearen, publizitatearen, badaezpadako balioen presioari askatasun esan badakioke…) hautatu duen bizioaren, mendekotasunaren, ahuleziaren mende jartzen du gure inguruneak uzten digun neurrian kerik gabe bizitzea erabaki dugunon nahia, besteen bizioaren, mendekotasunaren, ahuleziaren morroi bihurtzen gaitu. Leku publiko eta itxietan erretzeko askatasuna aldarrikatzea besteak zapaltzeko askatasuna aldarrikatzea baino ez da. Zoritxarrez, begirunerik oinarrizkoena ez da orain arte nahikoa izan. Erretzen ez duenari “erre dezaket?” galdetzea bera hertsadura, txantaje mota bat baino ez baita. Demagun pistola bat daukagula eskuan. Gure lagunari, gure kideari tiro egin diezazuket galdetuko genioke? Eta kasu horretan errazago leukake berak ezetz erantzutea. Baina erretzeko, bestea izorratzeko baimena eskatzeak erantzuna bera baldintzatzen du, bestearen borondatearen zapaltze mota bat da, terminoak aldrebesten dituelako: nik, errez gero, bera zapaltzetik, berak, niri erretzea ukatuz gero, ni zapaltzera pasatzen da, kontzientzian behintzat. Txortan egin nahi ez duela dakigun gizon edo emakume bati txortan egin nahi duen galdetzea bezalakoa da, ukatuz gero estu hutsa, zakil berotzailea-edo dela leporatzeko. Jakina, aukeran hobe hori galdetu gabe bortxatzea baino, hots, galdetu gabe gure kea irenstera derrigortzea baino. Hor ere esan genezake gurekin txortan egin nahi ez dutenek gure sexurako askatasuna ukatzen dutela. Baina txo, bakarka kanpaia jotzea daukazun bezala, bakarka erretzea ere badaukazu!

Beraz, ondo letorkiguke, kapitalismoa, botere harremanak, ezarpenak apurtzeaz hitz egiten dugunean gogoratzea erretzerakoan zer jarrera darabilgun. Esan legez, erretzea, gaur egun, kapitalismoak bultzatutako banakoikeriaren ikurrik handienetakoa da.

(Castellano)

Kontsumo greba – Huelga de consumo

Posted in Anarkismoa, Ekonomia, Gizartea with tags , , , , , , , , , , , on 2010/12/21 by aselluzarraga

Gaur kontsumo greba dago deituta, beraz, ez dut zuen denbora gehiagorik kontsumituko. Bat egin dutenen zerrenda jarri baino ez.

Hoy está convocada una huelga de consumo, por lo que no os voy a consumir más tiempo. Tan solo os dejo la lista de adhesiones.

  1. CGT
  2. Ecologistas en Acción
  3. Amigos de la Tierra
  4. Asociación Andaluza por la Solidaridad y la Paz (ASPA)
  5. Federación de Asociaciones de Vecinos de Valladolid
  6. Onda Expansiva Radio – Valladolid
  7. Sindicato Obrero Inmigrante (SOI-CTM)
  8. Colectivo Queda la Palabra
  9. ONG Africando
  10. Planeta Finito
  11. XARXA de Consum Solidari (Catalunya)
  12. FACUA CASTILLA Y LEON – Consumidores en Acción
  13. Unión de Actores de Castilla y León
  14. Alternativa Universitaria – Valladolid
  15. SODEPAZ – Valladolid
  16. Sonríe y Lucha – Valladolid
  17. Otro Teatro – Valladolid
  18. Valladolid Web Cultural
  19. Partido Comunista (Agrupación Villaverde) – Madrid
  20. Solidaritat Obrera
  21. Jóvenes Verdes
  22. WWF – Grupo Asturias
  23. Asociación Cultural EcoBierzo (León)
  24. Los Verdes – Cádiz
  25. Ciudadanos de Centro Izquierda
  26. Cooperativa Alternativa y Acción Solidaria
  27. ADP (ONGD “AMICS DE PALANQUES”)
  28. Asamblea de Vallekas por la Huelga General
  29. Asociación Andaluza por la Solidaridad y la Paz (ASPA)
  30. Asociación la Bombilla Verde
  31. Colectivo La Aldea
  32. Amigos del Pueblo Saharaui – AVILA
  33. BarriodelCarmen.NET
  34. Bloque primeroizquierda (en construcción) – GRANADA
  35. Plataforma por los derechos sociales de la Sierra del Guadarrama
  36. DESAZKUNDEA
  37. PAPERS PER A TOTES I TOTS – LA SAFOR (Valéncia)
  38. WU XING ZINE
  39. Asociación Cultural Violeta Smith (Madrid)
  40. “La Biblio” Biblioteca Social Autogestionada (Madrid)
  41. Ateneo Libertario La Idea, Madrid
  42. Ateneo Confederal Rojo y Negro
  43. Revista Libre Pensamiento
  44. Periódico Rojo y Negro
  45. REAS Aragón
  46. Plataforma “Que la crisis la paguen los ricos” de Zaragoza
  47. Coordinadora de Movimientos Sociales de Zaragoza
  48. Asociación Nuevo Ruesta (Zaragoza)
  49. STERM
  50. STEPV-IV
  51. EUPV-La Unitat-Verds
  52. Papers y Plataforma Pels Pobles
  53. Foro Social de Tomelloso
  54. Juventudes Comunistas de Tomelloso
  55. Acción Antifascista Salamanca
  56. Colectivo Estudiantil Alternativo de Salamanca – (CEA)
  57. Ecologistas en Acción de Salamanca – (EeA)
  58. Izquierda Unida de Salamanca – (IU)
  59. Juventudes Comunistas de Salamanca (UJCE)
  60. Partido Comunista de España – Agrupación de Salamanca -(PCE)
  61. Unidad Estudiantil (UnE)
  62. Baladre, Coordinadora estatal de lucha contra la pobreza y la exclusión social
  63. Plataforma pels Drets Socials de València (agrupa a 40 organizaciones)
  64. Izquierda Unida Valladolid
  65. Izquierda Republicana. Agrupacion de Salamanca
  66. Assemblea pels Drets Socials (ADS) del Garraf
  67. SASTIPEM THAJ MESTAPEM
  68. Jóvenes Verdes
  69. Cooperación Alternativa y Acción Solidaria
  70. Grupo el cosmopolita (jóvenes anarquistas de Valladolid)
  71. ALTERNATIVA SINDICAL DE TRABAJADORES (AST)
  72. Foro Social de Segovia
  73. rakatapam.org
  74. Assemblea pels Drets Socials (ADS) del Garraf
  75. Asamblea libertaria de Soria
  76. La Aurora (Soria)
  77. Colectivo Antisistema Soriano
  78. ConSuma Responsabilidad (www.altekio.es)
  79. Campaña “¿Quién debe a Quién? – Madrid
  80. CNT Joaquín Acosta (Catalunya)
  81. Solidaritat Obrera Barcelona
  82. Ecologistes en Acció Catalunya
  83. Izquierda Anticapitalista de Burgos
  84. IU Burgos
  85. PCE Burgos
  86. JOC Burgos
  87. Juventudes Comunistas de Burgos
  88. Segovia de Izquierdas
  89. Coordinadora Antifascista de Segovia
  90. Los gatos del Parbú (Colectivo musical)
  91. Federación de Asociaciones de Vecinos de Salamanca (Fevesa)
  92. FFM Isidora Duncan
  93. Baf Lugo
  94. Coordinadora Verde
  95. Naturtarbena
  96. AEYUCE
  97. JATAAY
  98. Colectivo no nos resignamos
  99. Trasversales
  100. Colectivo Social ISKRA (Alcobendas)
  101. Foro Social de Ciudad Real
  102. Recyclanet
  103. ESTAT VALENCIÀ
  104. Traffic Mutants
  105. Asociacion Juvenil Elefanter – Madrid
  106. Asociación ONG Caravana Arcoíris por la Paz
  107. Izquierda Anticapitalista Valladolid
  108. Gurutzne
  109. Cooperativa de consumo ecológico La Pera
  110. Altermundista CR
  111. El Ojo Cojo
  112. KALLPA WECHE
  113. Euskal Herriko Alderdi Pirata – Partido Pirata del País Vasco
  114. ospaaal valladolid
  115. Obrint Camins
  116. PLATAFORMA CÍVICA YOMEBAJO
  117. Coordinadora Repartim el Treball i la Riquesa de Tarragona i Reus
  118. Izquierda Unida CLM de Tomelloso
  119. Matar por matar, non
  120. Asociación Caracoles y Sandias Alcalá del Río
  121. ASERJA
  122. Movimiento Intercomunitario de Base (MICOBA)
  123. La Casa Invisible
  124. Grupo de Decrecimiento Malaga
  125. WOMBAT granada
  126. Portal Libertario OACA
  127. Foro ERE Iveco-España
  128. El Jannat
  129. Asociación de Educación Ambiental “El Enjambre sin Reina”
  130. El Ecolocal
  131. Plataforma Social contra la crisis de la Bahía de Cádiz
  132. Asamblea Estatal de Delegadxs de RTVE
  133. Red Decrecimiento Sevilla-Transición en Comunidad
  134. Coordinadora pel Repartiment del Treball i la Riquesa de Castellón

Elkartasuna Rapa Nuirekin – Solidaridad con Rapa Nui

Posted in Errepresioa, Gizartea, Jatorrizko herriak - Pueblos originarios with tags , , , , , , , , , , on 2010/12/04 by aselluzarraga

Txilek ezkutatu ohi duen errepresio basatienarekin jarraituz, hona hemen Mapuexpress-etik hartutako artikulua. Demokrazia burgesaren benetako aurpegi gordina. Hemendik, elkartasun osoa rapa nui herriarekin. Uharteak zuenak dira, ez kolonoen “Carabineros de $hile ” izeneko talde terrorista horrenak.

Continuando con la brutal represión que $hile acostumbra a ocultar, he aquí un artículo tomado de Mapuexpress. La cruda y verdadera cara de lo que significa la democracia burguesa. Desde aquí, toda la solidaridad con el pueblo rapa nui. Las islas son vuestras, no de ese grupo terrorista de los colonos llamado “Carabineros de $hile”.

Rapa Nui: “Fue una masacre”

Con un saldo de más de treinta heridos terminó el operativo policial que culminó con el desalojó de la familia Tuko Tuki del terreno que ocupaba en el centro cívico de la ciudad. / Las acciones comenzaron a las 6 de la mañana, cuando los ocupantes dormían. Sin mediar provocación, unos 40 policías -que llegaron al lugar- dispararon.

Rapa Nui: “Fue una masacre”

Prensa Pueblo Rapa Nui, 4 de diciembre de 2010

Hanga Roa, 4 de diciembre.- Con un saldo de más de treinta heridos terminó el operativo policial que culminó con el desalojó de la familia Tuko Tuki del terreno que ocupaba en el centro cívico de la ciudad.

Las acciones comenzaron a las 6 de la mañana, cuando los ocupantes dormían. Sin mediar provocación, unos 40 policías -que llegaron al lugar- dispararon un balazo a Gaspar Tepihe quien resultó severamente herido en un pie.

Con golpes de fusil redujeron a Ricardo Hito, al que dejaron severamente lesionado. Lo propio hicieron con Roberto Ika Pakarati, con quien fueron particularmente violentos. También detuvieron a Verena Ika Pakarati y Margarita Pakarati Tuki sobre las que pesaba una orden judicial de alejarse del terreno en toma. Todos ellos fueron detenidos.

Luego de esto, numerosos rapanui se fueron congregando en torno a la propiedad desalojada, la que quedó siendo custodiada por unos 15 efectivos policiales. Cerca de las 8 de la mañana, unas 25 personas, premunidos de palos y piedras, intentaron recuperar el terreno, acción que fue repelida con disparos de balas y balines de acero. Allí se vivieron los peores momentos puesto que los carabineros de fuerzas especiales no sólo las emprendieron contra los que atacaban sino que contra un grupo de personas que se mantenía a una distancia prudente de los hechos. Fueron minutos de horror. “Algo nunca visto en la isla”, como dijo Ina Araki a Radio Bio Bio del Continente. Las balas y balines se esparcieron por todo el centro de Hanga Roa. Nuevos contingentes policiales se plegaron a la represión, mientras dos centenares de personas apostadas en la plaza de la Gobernación buscaban refugio. Pasado los primeros momentos, se pudo comprobar que había dos decenas de personas con diversas heridas en el cuerpo.

Los más graves: Ricardo Tepano y Leviante Araki, el presidente del Parlamento Rapa Nui. Tepano fue herido por un balín que le ingresó por un ojo. Araki fue reducido por cuatro policías que luego de balearlo a quemarropa, comenzaron a estrangularlo en el suelo no importando su investidura. Los policías no olvidaron un detalle: quemaron las banderas rapanui que allí se encontraban. Lo mismo habían hecho el 7 de septiembre cuando desalojaron momentáneamente el hotel Hanga Roa. Es muy probable que esta acción haya sido fruto de una orden del propio ministro del interior Rodrigo Hinzpeter puesto que los clanes rapanui habían denunciado este proceder ante la Comisión de DDHH de la Cámara de Diputados.

Ricardo Hito fue brutalmente torturado en la comisaría de Mataveri. Ni siquiera se le permitió recibir atención medica a pesar de sus graves heridas.

Pasado mediodía, las fotos difundidas por el equipo de Prensa Pueblo Rapa Nui daban claras muestras de la violencia inusitada con que había actuado Carabineros. Sin embargo, sin prueba alguna, el Intendente de Valparaíso Raúl Celis, expresaron a la prensa que había 17 carabineros heridos. A pesar de esto, algunos medios difundieron esto como si fuera un hecho. Hacían esto, a pesar dieron nombre de los 17 heridos ni mostraron fotos. Carabineros dio la versión que se le habían lanzado bombas molotov sin que hubiera testigos ni rastros de que ello hubiera ocurrido.

Celis dijo también que entre los pascuenses habría 3 heridos, ninguno de gravedad.

Casi 16 rapanui llegaron heridos al Hospital de la Isla. Otros tantos lesionados prefirieron no presentarse en el recinto hospitalario por temor a castigos. Cerca de las 20 horas, gran parte de los heridos comenzaron a ser dados de alta. La dirección de este recinto se negó a entregar los partes médicos señalándoles a los familiares que estos reportes sólo se los entregaría al Gobierno. Los cuatro heridos de mayor gravedad permanecieron hospitalizados, entre ellos Tepano y Araki.

A mediodía, mientras la Isla estaba altamente convulsionada, en el continente (Chile) se empezaba a saber por los medios la gravedad de lo ocurrido. Inmediatamente diversos actores políticos comenzaron a reaccionar. El senador Juan Pablo Letelier se dirigió a La Moneda donde conversó con el ministro Hinzpeter a quien le expresó su rechazo al accionar policial. El senador Alejandro Navarro emitió una declaración en la que criticó en duros términos lo acontecido en la Isla. Pidió al Gobierno que no criminalizara la causa rapanui y no militarizara la Isla de Pascua. Anticipó que esta represión iba a potenciar la demanda por autonomía en esta Isla.

Hugo Gutiérrez, presidente de la Comisión de Derechos Humanos de la Cámara de Diputados, comprometió su visita a la isla para el martes 7 de diciembre. Lo acompañaría el diputado Sergio Aguiló.

Edie Tuki Hito expresó en caliente sus impresiones de lo ocurrido: “Esto fue una masacre”. Asegura que hubo una violencia desproporcionada. Tuki Hito dice que con las acciones de este 3 de diciembre las relaciones entre Chile y Rapa Nui quedarán “irrecuperablemente dañadas”.

Edie, quien junto a una treintena de familiares permanece en el Hotel Hanga Roa, estima que el Gobierno de Chile “cometió un error de grandes dimensiones al maltratar de esta forma a nuestro pueblo”.

Cabe tener presente que en las últimas horas de la tarde de este 3 de diciembre dos aviones de la FACH aterrizaron en el Aeropuerto de Mataveri. Según diversas fuentes, venían en ellos más de un centenar de efectivos policiales premunidos de equipos antidisturbios y metralletas.

Esta situación, que pudo ser captada por numerosos testigos y observadores, no hizo más que aumentar el ambiente de angustia y tensión en la Isla.

Es evidente que el Estado de Chile ha decidido imponerse por la fuerza de las armas, y acabar de esta manera con la libre determinación del valeroso pueblo rapanui. Sólo una amplia solidaridad tanto en la Isla, en Chile como a nivel internacional podrá evitar que la masacre continúe.

Llena de esperanzas, en estos aciagos momentos, los miles de mensajes de solidaridad que hemos recibido en las últimas 24 horas provenientes de todo el mundo. Como nunca, notamos que la lucha de liberación de nuestro pueblo traspasa fronteras y genera lazos que serán fundamentales para zafarnos del estado opresor de Chile, que en vez de entregarnos afecto y comprensión, nos golpea con el látigo colonialista.

 

Antzeko informazio gehiago hemen ere / Más información similar también aquí:

http://www.mapuexpress.net/?act=news&id=6293

Txilek isiltzen dituenak – Las realidades que Chile calla

Posted in Ekonomia, Garapena, Gizartea, Komunikabideak with tags , , , , , , , , , , , , , , , , , , , on 2010/11/29 by aselluzarraga

Honakoa Mapuexpress-etik hartutakoa da. Aspaldiko kontua bada ere, jendea gose greba luzean badago ere, ez duzue ezer entzungo ohiko komunikabideetan. Hau ez da telebistan saltzeko ikuskizuna, ez da salbamendu arrakastatsua, ez da reallity showa, errealitatea baino. Elkartasuna eta indarra Caimaneseko jende guztiari.

Os pongo una información tomada de Mapuexpress. Aunque es un tema que lleva ya tiempo, aunque la gente lleva una larga huelga de hambre, en los medios de comunicación habituales no escucharéis nada. Esto no es un espectáculo que puede vender en televisión, no es un salvamento exitoso, no es un reallity show, sino la realidad. Solidaridad y fuerza para toda la gente en Caimanes.

VIDEO: Conflicto Luksic Minera Pelambres en los Caimanes y Huelga de Hambre

INFORMACIÓN RELACIONADA

19 November, 2010 / Conflicto Luksic por Minera los Pelambres y la Huelga de Hambre de pobladores en los Caimanes / Siguen las movilizaciones y la solidaridad en el marco de la Huelga de Hambre (lleva 54 días) de pobladores del lugar los Caimanes en rechazo y en alerta frente a los riesgos e impactos a estos territorios de la Minera los Pelambres, del grupo Luksic, uno de los principales grupos económicos de Chile, quienes pretenden imponer un relave. / Gobierno empresarial sigue sin atender las demandas./ leer mas aquí.»» http://www.mapuexpress.net/?act=news&id=6252

Pelambres y Castilla: Momentos cruciales para la resistencia contra mega proyectos / Leer Más: http://www.mapuexpress.net/?act=publications&id=4435

Lo que devela la huelga de hambre de caimanes: El exterminio de poblados y de fértiles valles nortinos a manos de la minería / Leer Más: http://www.mapuexpress.net/?act=news&id=6237

Drama en Caimanes: Pobladores cumplen 42 días de huelga de hambre y aseguran que están dispuestos a dar la vida / Leer Más: http://www.mapuexpress.net/?act=news&id=6213

Denuncian Nuevo derrame de relaves de Minera los Pelambres en Choapa. / Leer Más: http://www.mapuexpress.net/index.php?act=news&id=5483&PHPSESSID=wapfrlgtw

Digna Choapa resiste contra Minera Los Pelambres / Leer Más: http://www.albatv.org/Chile-Digna-Choapa-resiste-contra.html

LUKSIC con su Minera los Pelambres contamina el Rio Choapa. Pobladores en Pie de guerra contra Poder fáctico. / Leer Más: http://www.mapuexpress.net/?act=news&id=4448&PHPSESSID=