borroka -en artxiboa

Hizkerak egiten gaitu

Posted in Anarkismoa, Jatorrizko herriak - Pueblos originarios, Komunikabideak with tags , , , , , , , , , on 2009/10/14 by aselluzarraga

Herriok egiten dugu hizkuntza, hura darabilgun egun bakoitzean egin ere. Aldi berean, hizkerak herriok egiten gaitu, hura darabilgun egun bakoitzean egin ere. Ondo dakite hori menderatzaileek, kultura okupatzaileek, irabazleek.

Txilen nagoen honetan, berriz ere etxean utzitako hizkuntza okupatzaile berarekin egiten dut topo egunero, irabazleen hizkuntzarekin. Gaztelaniarekin. Hemen eta han hizkuntza menderatuen hiztunek derrigorrez erabili behar dute menderatzaileen hizkuntza, eta bere egin hizkuntzarekin batera datozen balioak, munduaren ikuspegia… Herri zapalduok, beraz, egunero egiten dugu zapaltzaileen hizkuntza, eta zerbait ematen diogu, apika. Baina derrigorrezko hizkuntza hori nahikoa ez eta menderatzaileek herri zapalduok egiten gaituen hizkera ere asmatzen dute, ezartzen digute egunero, eta guk hizkera horren azpian dagoen mezua geureganatu.

Txilen maputxeak dira Estatuarekin, lurren lapurrekin, europarren ondorengoekin borroka latzena daukatenak. Errepresiorik bortitzena pairatzen dutenak (aste honetan bertan kazetari bi atxilotu zituzten hemendik ez oso urrun delitu oso larria egiteagatik: Txileko armadak maputxeen lurraldean darabilen okupazio bortitzaren berri eman nahi izateagatik; to demokrazia…). Hemen, Araukanian, euren arbasoen lurretan, legeek Txile dela dioten honetan.

Beste kontu batzuk alde batera utzita, gatozen hizkera horretara, badagoelako oso “bitxi” egin zitzaidan zerbait. Oso ezagun egin zitzaidalako, hain zuzen ere. Txileko telebistak ikusten ditut egunero, eta gauza batzuei buruz denek darabilte hizkera bera. Esaterako, edozein arrazoirengatik baten bat atxilotzen dutenean (izan lapurra, izan manifestazio batean parte hartzen zuena), albistegi guztiek “antisocial” berba darabilte, hutsik egin gabe. “Unos antisociales asaltaron…”, “unos antisociales quemaron…”. Hutsik egin gabe eta ñabardurarik gabe. Gauza bera gertatzen da maputxeei dagokienez, albistegi guztietan hizkera bera: “el conflicto mapuche…”. Ez zaizue ezagun egiten? Niri berehala ekarri zidan “el problema vasco” delakoa gogora. Eta horrela daukagu barneratuta, horrela irensten dugu, horrela errepikatzen. Baina zer dago horren atzean?

Hizkera horrek hedatzen duen mezua argia da: gatazka dakartenak maputxeak dira, arazoa direnak euskaldunak dira. Haiek dira gatazka, haiek dira arazoa! Nik, ordea, bestela esango nuke: maputxeentzat kolonoak direla arazoa, kolonorik gabe haiek gatazka barik bizi zirelako. Txile da gatazka. Eta euskaldunek zer arazo daukate Espainiarik edo Frantziarik gabe? Batere ez; gehienez ere edozein gizartek dauzkan arazoak (esaterako, oligarkia burges “euskaldun” peto-petoaren esanetara bizitzea herri osoa). Beraz, euskaldunontzat Espainia da arazoa. Agian hizkera geuk egiten hasteko garaia da, etsaien armak geure buruaren aurka erabili beharrean. Ea hedabideek noiz dioten “el conflicto chileno”, “el conflicto colono”, “el conflicto de los ladrones de tierras”, “el problema español”… edo antzekorik. Herri zapaldu bakoitzaren izenaren atzean egunero pairatzen duten (eta Ameriketan gure Europan baino askoz gehiago) giza aurpegiak daudelako, eta haiek, gatazka edo arazoa barik, irtenbidea direlako.

Marichiweu!


(Matias Catrileo, Estatuak hildako gazte maputxe anarkista).

(2009-5-21)

Greba orokorra

Posted in Anarkismoa, Ekonomia, Gizartea, Politika with tags , , , , , on 2009/10/14 by aselluzarraga

Txileko lehendakariak urtea ixteko hitzaldia ematen duen bitartean, hemen ere kapitalismo suntsitzailearen aurka egingo dut greba. Berdin dit hitzaldia nork ematen duen, hemen eta han demokrazia burgesa gure aurka jaio zen, pribilegiatu gutxi batzuen eskubideak babesteko. Argi geratu da azken urteotan, inoiz baino gehiago, salbatu beharrekoak langileak ez, banku ahalguztidunak zirenean. Krisiaren eragileak salbatu behar zirenean. Orduan munduko “demokraziek” ez dute diru faltarik izan haiei laguntzeko. Jakina, demokrazia burgesaren oinarria dira bankuak, benetako jabeak. Alderdi politikoak, parlamentuak, poliziak, epaileak… haiek defendatzeko tresna hutsak baino ez dira.

Gaur, beraz, greba orokorra, eta hobe grebak sistema osoa hankaz gora utzi arte balirau, egun bakarreko borroka eguna izan barik. Baina ahaztu barik greba kapitalaren aurkakoa eta langile eta langabetu guztien aldekoa dela, zein ere duten herria, kolorearen azala edo hizkuntza. Ez dezagun ahaztu, krisialdiak krisialdi, Euskal Herria oraindik ere herri pribilegiatua dela, eta Europa osoa legez, zapalduta bizi diren herrien odoletik edaten duela egunero bere bizi kalitateari eusteko. Batzuentzat krisialdiak erosotasun galera apur bat ekarri duen bitartean, oraindik ikusezin ditugun benetako txiroak, egunero zer jan ez daukatenak, gure lehen munduko transnazionalek gure azoka oparoetan saltzeko daukaten guztia lapurtzen dieten horiek egunero, urtero bizi dira krisialdian. Borroka ez dadila geurekoia izan, pribilegio batzuei eustearen aldekoa. Egin dezagun borroka borrokatzeko indarrik ez kultura nahikorik ez daukatenen alde ere, egunero, krisialdiaren barruan zein krisialditik at.

(2009-5-21)